معرفی موزه مارکار؛ روایت زنده از فرهنگ و تاریخ زرتشتیان

فهرست مطلب

اگر می‌خواهید ردپای تاریخ را نه فقط در کتاب‌ها، بلکه در دل کوچه‌های خشتی یزد لمس کنید، موزه مارکار همان جایی است که باید سر بزنید. این ساختمان قدیمی که زمانی مدرسه و خوابگاه دانش‌آموزان زرتشتی بوده، امروز به فضایی فرهنگی تبدیل شده است که شما را با آیین‌ها، باورها و سبک زندگی جامعه زرتشتی آشنا می‌کند. وقتی وارد حیاط و تالارهای آن می‌شوید، حس می‌کنید زمان کمی آرام‌تر حرکت می‌کند و هر گوشه چیزی برای کشف کردن دارد.

در این مجموعه می‌توانید جشن‌های باستانی، پوشش‌های سنتی، کتاب‌های مذهبی و اسناد تاریخی را از نزدیک ببینید و با نقش پشوتن‌جی مارکار، نیکوکار پارسی، در شکل‌گیری این بنا آشنا شوید. معماری هوشمندانه، نور طبیعی، آب‌انبار و نزدیکی به میدان و برج ساعت مارکار هم باعث می‌شود بازدیدتان فقط یک گشت‌وگذار ساده نباشد، بلکه تجربه‌ای متفاوت و به‌یادماندنی برایتان رقم بخورد. اگر به دنبال کشف لایه‌ای متفاوت از تاریخ یزد هستید، موزه مارکار می‌تواند یکی از خاص‌ترین توقف‌های شما در این شهر باشد. در ادامه این مقاله از مجله گردشگری اتاقک همراه ما باشید تا بیشتر با این مجموعه آشنا شوید.

موزه مارکار در یک نگاه

عنوان

توضیحات مختصر و کابردی

موقعیت

یزد، میدان مارکار، کنار برج ساعت مارکار

تاریخچه

ساخت مجموعه در سال ۱۳۱۲ به همت پشوتن جی دوسابایی مارکار؛ ثبت ملی در ۱۳۷۷؛ افتتاح موزه در ۱۳۹۴ در زیرزمین پرورشگاه قدیمی

معماری

بنایی نورگیر با حیاط مرکزی، ستون‌های متقارن، سیستم سنتی آب (قنات و آب‌انبار) و قرارگیری موزه در بنای تاریخی

مسیر دسترسی

دسترسی آسان با خودرو از بلوار بسیج و چهارراه آیت‌الله کاشانی؛

اتوبوس‌های مسیر میدان بعثت یا امیرچخماق (ایستگاه شهید مطهری یا جانبازان)؛

پیاده‌روی حدود ۱۵–۲۰ دقیقه از بافت تاریخی یزد

بهترین زمان بازدید

پاییز و زمستان بهترین زمان به دلیل آب و هوای یزد؛ وسط هفته خلوت‌تر؛ ساعت ابتدایی یا نزدیک غروب برای بازدید آرام‌تر؛ بازدید شبانه برای دیدنی نورپردازی جذاب‌تر

بخش‌های مختلف

آشنایی زندگی‌نامه پشوتن جی دوسابایی مارکار، متون اوستا و گات‌ها، آیین‌ها و جشن‌ها، پوشش سنتی، سبک زندگی قدیم، زیارتگاه‌ها و حمام تاریخی

جاهای دیدنی نزدیک

میدان مارکار، آتشکده یزد، موزه دیرینه شناسی کامبرین یزد

هزینه و ساعت بازدید

صبح‌ها ۹ تا ۱۳؛ عصرها: نیمه اول سال ۱۶ تا ۲۰، نیمه دوم سال ۱۵ تا ۱۹

ورودی ۱۴۰۴: ایرانی ۲۵ هزار تومان، خارجی ۱۰۰ هزار تومان

اقامت

اقامتگاه‌های سنتی در بافت تاریخی و هتل‌های مدرن در نقاط مختلف یزد؛ دسترسی آسان به موزه و دیگر جاذبه‌های شهر

نکات مهم

حداقل ۱ تا ۲ ساعت زمان اختصاص دهید، قبل از مراجعه ساعت کاری را بررسی کنید، پوشش مناسب رعایت شود
بازدید عصر یا شب فضای دلنشین‌تری دارد،از اشیای تاریخی فاصله بگیرید ، برای عکاسی از قبل هماهنگ کنید، در فصل گرم آب همراه داشته باشید

موزه مارکار کجاست

موزه مارکار در قلب یزد و میدان مارکار قرار دارد و دسترسی به آن از چند مسیر اصلی شهر به‌راحتی امکان‌پذیر است.

موزه مارکار که با نام «موزه تاریخ و فرهنگ زرتشتیان» هم شناخته می‌شود، در قلب شهر یزد و در میدان مارکار قرار دارد؛ درست کنار برج ساعت مارکار که یکی از نمادهای شناخته‌شده این منطقه به شمار می‌رود. این موزه در سال ۱۳۹۴ در زیرزمین بنای تاریخی پرورشگاه مارکار افتتاح شد و امروز به عنوان فضایی فرهنگی، آیین‌ها، سبک زندگی و میراث زرتشتیان ایران را به نمایش می‌گذارد.

از نظر موقعیت شهری، دسترسی به موزه ساده و بی‌دردسر است. اگر اقامتگاه‌تان در یزد در نزدیکی بافت تاریخی این شهر باشد، با یک پیاده‌روی کوتاه حدوداً ۱۵ تا ۲۰ دقیقه‌ای به میدان مارکار خواهید رسید. برای استفاده از حمل‌ونقل عمومی نیز می‌توانید سوار اتوبوس‌های مسیر میدان بعثت یا میدان امیرچخماق شوید و در ایستگاه شهید مطهری یا جانبازان پیاده شوید.

آدرس دقیق: یزد، میدان مارکار، خیابان جانبازان، کوچه فرش مشهد و یا بلوار منتظرقایم، کوچه میلاد

تاریخچه موزه مارکار

موزه مارکار که روزگاری مدرسه و خوابگاه دانش‌آموزان زرتشتی بوده، امروز روایتگر تاریخ و فرهنگ زرتشتیان یزد است.

آنچه امروز با نام موزه مارکار یا «موزه تاریخ و فرهنگ زرتشتیان» می‌شناسیم، در دل مجموعه‌ای شکل گرفته که ریشه‌هایش به اوایل دهه ۱۳۱۰ شمسی بازمی‌گردد. در آن زمان، با حمایت بازرگان نیکوکار پارسی، پشوتن‌جی دوسابایی مارکار، مجموعه‌ای آموزشی در میدان فرهنگ ایران باستان یزد شکل گرفت؛ مجموعه‌ای که قرار بود پناه و محل تحصیل دانش‌آموزان نیازمند باشد. ساخت این بنا در سال ۱۳۱۲ آغاز شد و یک سال بعد با حضور خود مارکار افتتاح گردید. این مجموعه فقط یک ساختمان ساده نبود؛ دبستان و دبیرستان پسرانه با ظرفیت بالا، خوابگاه شبانه‌روزی، پرورشگاه، حیاط مرکزی و برج ساعت شاخص شهر همگی بخشی از همین طرح بودند. برخلاف تصور رایج، این مرکز صرفاً مخصوص زرتشتیان نبوده و دانش‌آموزان نیازمند از گروه‌های مختلف امکان تحصیل و اقامت در آن را داشته‌اند.

سال‌ها بعد، در ۹ آبان ۱۳۷۷، مجموعه مارکار به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید. اما نقطه عطف تازه در سال ۱۳۹۴ رقم خورد؛ زمانی که زیرزمین بلااستفاده پرورشگاه با پیگیری انجمن زرتشتیان ایران و مدیریت اسفندیار اختیاری سامان‌دهی شد و فاز نخست موزه تاریخ و فرهنگ زرتشتیان در همین فضا افتتاح گردید. امروز این موزه ادامه همان نیت خیرخواهانه قدیمی است؛ جایی که از دل یک مجموعه آموزشی تاریخی بیرون آمده و حالا روایتگر فرهنگ، آیین و سبک زندگی زرتشتیان ایران شده است.

درباره پشوتن جی دوسابایی مارکار

پشوتن جی دوسابایی مارکار، نیکوکاری اثرگذار که با عشق به ایران، آموزش نوین زرتشتیان یزد را پایه‌گذاری کرد.

پشوتن جی دوسابایی مارکار یکی از بزرگ‌ترین نیکوکاران زرتشتی در تاریخ معاصر ایران بود. او در ۱۸ آبان ۱۲۵۰ شمسی در خانواده‌ای ایرانی در بمبئی هند متولد شد و تحصیلات خود را در آموزشگاه الفستون به پایان رساند. سپس در مرکز کارآموزی دینشاه سیلیستر مهارت‌های اداری و دفتری را فرا گرفت. علاقه عمیق او به ایران باعث شد زبان فارسی را بیاموزد و آثار کلاسیک فارسی مانند گلستان سعدی و شاهنامه فردوسی را با دقت مطالعه و حفظ کند. این علاقه، پشتوانه فرهنگی او برای فعالیت‌های آینده‌اش شد.

پس از تکمیل تحصیلات، مارکار وارد دنیای تجارت شد و در مدت کوتاهی به بازرگانی موفق و ثروتمند تبدیل گردید. او سال‌ها در انجمن زرتشتیان ایران در بمبئی فعالیت کرد و در سال ۱۳۱۷ به ریاست این انجمن رسید. با وجود سختی‌های زندگی شخصی، از جمله از دست دادن همسرش، هیچگاه از فعالیت‌های خیرخواهانه دست نکشید. او در سال ۱۳۰۱ پرورشگاهی برای کودکان بی‌سرپرست زرتشتی تأسیس کرد و در سال ۱۳۱۲ مدارس مارکار در یزد را بنیان نهاد تا کودکان به ویژه زرتشتیان بتوانند به آموزش نوین دسترسی پیدا کنند. روحیه مسئولیت‌پذیری و تلاش او، امروز در موزه مارکار و تاریخ فرهنگی یزد همچنان قابل مشاهده است.

دسترسی به موزه مارکار

چه با خودرو شخصی و چه با وسایل نقلیه عمومی، مسیر رسیدن به موزه مارکار ساده و سرراست است.

برای رسیدن به موزه مارکار کار سختی پیش رو ندارید؛ مسیر کاملاً سرراست است. چه با خودرو شخصی بروید، چه با وسایل حمل‌ونقل عمومی، بدون دردسر به مقصد می‌رسید. این مجموعه دو ورودی دارد. یکی از درها در میدان مارکار، کوچه فرش مشهد قرار گرفته و ورودی دیگر از سمت بلوار منتظر قائم، کوچه میلاد قابل دسترسی است. بسته به اینکه از کدام سمت شهر حرکت می‌کنید، می‌توانید نزدیک‌ترین مسیر را انتخاب کنید.

اگر با خودروی شخصی حرکت می‌کنید، مسیر کاملاً سرراست است؛ کافی است خودتان را به بلوار بسیج و چهارراه آیت‌الله کاشانی برسانید تا به محدوده میدان مارکار برسید. از آنجا تابلوها شما را راهنمایی خواهند کرد؛ و اگر در بافت تاریخی یزد اقامت دارید، اصلاً نیازی به وسیله نقلیه نیست؛ با یک پیاده‌روی ۱۵ تا ۲۰ دقیقه‌ای در کوچه‌پس‌کوچه‌های دل‌نشین شهر، مستقیم به موزه خواهید رسید. یک مسیر کوتاه، اما پر از حال‌وهوای یزد قدیم است.

اگر هم بخواهید با اتوبوس بروید، کافی است سوار خط‌هایی شوید که به سمت میدان بعثت یا میدان امیرچخماق حرکت می‌کنند و در ایستگاه شهید مطهری یا جانبازان پیاده شوید. در مجموع، چه اولین‌بار باشد که به یزد سفر می‌کنید چه چندمین بار، پیدا کردن موزه مارکار زمان زیادی از شما نمی‌گیرد و خیلی زود وسط آن محوطه تاریخی و آرام قرار خواهید گرفت.

معماری موزه مارکار

معماری هوشمند و نورگیر موزه مارکار، تلفیقی تماشایی از شکوه سنتی و یادگارهای زندگی زرتشتیان یزد است.

وقتی وارد موزه مارکار می‌شوید، اولین چیزی که توجهتان را جلب می‌کند، بنایی باشکوه است که وسط حیاطی وسیع قرار گرفته و ستون‌های زیبای آن را به مدرسه مارکار متصل می‌کند. این ستون‌ها نه تنها جلوه خاصی به ساختمان داده‌اند، بلکه حس تعادل و بزرگی معماری را هم منتقل می‌کنند. موزه مارکار طوری طراحی شده که نور خورشید بیشترین نفوذ را به داخل ساختمان داشته باشد و انرژی طبیعی روزانه در فضا حفظ شود. حتی محل قرارگیری اتاق‌ها و راهروها به گونه‌ای است که روشنایی به صورت بهینه تقسیم می‌شود و بازدیدکننده در طول روز نیاز چندانی به نور مصنوعی ندارد. برای تأمین آب، مجموعه از آب‌انبار، گاورُو، پاکنه و قنات استفاده می‌کرد. خوشبختانه همه این بخش‌ها امروز قابل بازدید هستند و شما می‌توانید از نزدیک ببینید چگونه مهندسی سنتی با معماری هماهنگ شده است. در حیاط، حمام و سرویس‌های بهداشتی قدیمی قرار دارند که سبک زندگی مردم یزد در حدود هشتاد سال پیش را نشان می‌دهند و تجربه بازدید را ملموس‌تر می‌کنند. یادتان باشد که این ساختمان سابقاً خوابگاه و مدرسه شبانه‌روزی دانش‌آموزان زرتشتی بوده و حالا به موزه تبدیل شده است. هر بخش با تابلوهای فارسی و انگلیسی توضیح داده شده و راهنمایان موزه آماده‌اند تا جزئیات معماری و طراحی هر قسمت را برایتان شرح دهند و بازدیدتان را کامل کنند.

بهترین زمان بازدید از موزه مارکار

پاییز و زمستان با هوای مطبوع یزد، بهترین فرصت برای بازدیدی آرام و دلنشین از موزه مارکار محسوب می‌شوند.

اگر قصد دارید موزه مارکار را ببینید، باید بدانید که تابستان‌های یزد بسیار گرم هستند و گردش در شهر تاریخی و بازدید از موزه در این فصل کمی دشوار می‌شود؛ بنابراین بهترین زمان برای سفر، فصل‌های پاییز و زمستان است، وقتی که هوا مطبوع و بازدید راحت‌تر است. طبیعی است که در بهار و پاییز جمعیت گردشگران بیشتر است و موزه معمولاً شلوغ خواهد بود. اگر می‌خواهید بدون شلوغی و با آرامش به گشت‌وگذار در موزه بپردازید، روزهای وسط هفته بهترین گزینه هستند. در این روزها می‌توانید با آرامش از راهروها و بخش‌های مختلف موزه بازدید کرده و از توضیحات راهنما نهایت استفاده را ببرید.

یک تجربه جذاب دیگر هم شب‌های موزه مارکار است. نورپردازی خاصی که در دیوارها و فضاهای موزه انجام شده، جلوه‌ای متفاوت به مجموعه می‌بخشد و تجربه بازدید را دلنشین‌تر می‌کند. شب‌ها علاوه بر هوای مطبوع‌تر، حال‌وهوای موزه کاملاً تغییر می‌کند و شما می‌توانید تاریخ و فرهنگ زرتشتیان را در فضایی خاص و دلنشین تماشا کنید.

در کنار بازدید، فراموش نکنید که از سوغات و صنایع دستی یزد، به ویژه شیرینی‌های معروف این شهر، خرید کنید تا یادگاری ارزشمندی از سفر به شهر خشتی همراه خود داشته باشید.

جاذبه‌ها و بخش‌های مختلف موزه مارکار

 در موزه مارکار از آیین‌ها و پوشش‌های سنتی تا کتاب‌های مذهبی و بخش‌های مردم‌شناسی را می‌توانید یک‌جا ببینید.

وقتی وارد موزه مارکار می‌شوید، قرار نیست فقط از چند اتاق دیدن کنید؛ اینجا مسیری پیش روی شماست که قدم‌به‌قدم پرده از بخشی از تاریخ و فرهنگ زرتشتیان برمی‌دارد. راهروهای تودرتو، طاقچه‌های پر از کتاب و عکس، مجسمه‌هایی با لباس‌های آیینی و روایت‌هایی که با توضیحات راهنما جان می‌گیرند، باعث می‌شود حس کنید در دل یک داستان واقعی حرکت می‌کنید، نه صرفاً در یک ساختمان تاریخی.

حالا بیایید با هم نگاهی به بخش‌های مختلف این مجموعه بیندازیم:

زندگی‌نامه مارکار و بزرگان زرتشتی

در همان ابتدای بازدید، با زندگی و فعالیت‌های پشوتن‌جی مارکار آشنا می‌شوید؛ نیکوکاری که نقش مهمی در ساخت این مجموعه داشته است. در این بخش، اسناد، تصاویر و روایت‌هایی از او و دیگر چهره‌های سرشناس زرتشتی نمایش داده شده تا بهتر بدانید این بنا چطور شکل گرفته و چه مسیری را طی کرده است.

تاریخ دین زرتشتی و گات‌ها

در راهروهایی که طاقچه‌هایشان پر از کتاب است، می‌توانید نسخه‌هایی از اوستا، گات‌ها و دیگر متون مذهبی را ببینید که بعضی‌ها دست‌نویس و بعضی‌ها چاپ‌سنگی هستند. این بخش شما را با ریشه‌های فکری و اعتقادی آیین زرتشت آشنا می‌کند و اگر کمی با حوصله جلو بروید، نکته‌های جالبی درباره باورهای این دین کشف خواهید کرد.

آیین‌ها و جشن‌های زرتشتی

یکی از دیدنی‌ترین قسمت‌ها، بخشی است که به جشن‌ها و مراسم اختصاص دارد. اینجا با آیین‌هایی مثل مهرگان، سده و نوروز زرتشتی آشنا می‌شوید و می‌بینید هرکدام چه معنا و پیشینه‌ای دارند. توضیحات راهنما کمک می‌کند تصویر روشن‌تری از حال‌وهوای این مراسم در ذهن‌تان شکل بگیرد.

پوشش‌های سنتی و جایگاه موبدان

در گوشه‌ای دیگر، مجسمه‌هایی را می‌بینید که لباس‌های سنتی زنان و مردان زرتشتی بر تن دارند. نوع پوشش موبدان و لباس‌های مخصوص مراسم مذهبی هم در همین بخش معرفی شده است. این قسمت کمک می‌کند تفاوت لباس‌های روزمره و آیینی را بهتر درک کنید.

خانه‌های قدیمی، وسایل زندگی و مراسم تدفین

در بخشی از موزه، فضایی شبیه به خانه‌های قدیمی بازسازی شده است. وسایل آشپزخانه، ابزارهای سنتی و اشیای روزمره به شما نشان می‌دهد زندگی مردم حدود ۸۰ سال پیش چه شکلی بوده است. همچنین توضیحاتی درباره آیین‌های مربوط به درگذشتگان ارائه می‌شود که بخش مهمی از فرهنگ زرتشتیان را تشکیل می‌دهد.

زیارتگاه‌ها و بناهای مهم

در این قسمت با زیارتگاه‌های مهم زرتشتیان و مکان‌هایی که برای پیروان این آیین اهمیت ویژه دارند آشنا می‌شوید. عکس‌ها و توضیحات ارائه‌شده کمک می‌کند بدانید هرکدام از این مکان‌ها در کدام منطقه قرار دارند و چه جایگاهی در باورهای زرتشتی دارند.

پرورشگاه مارکار

یکی از بخش‌های جالب روایت، مربوط به پرورشگاهی است که به همت مارکار برای کودکان بی‌سرپرست زرتشتی ساخته شد. با دیدن تصاویر و شنیدن توضیحات، بهتر متوجه می‌شوید این اقدام چه تأثیری بر جامعه آن زمان داشته است.

حمام قدیمی مجموعه

در گوشه حیاط، حمامی قدیمی قرار دارد که هرچند امروز بازسازی شده، اما یادگاری از گذشته این مجموعه به شمار می‌رود. دیدن این بخش تصویر کامل‌تری از امکانات آن دوران به شما می‌دهد.

در کنار همه این‌ها، توضیحات هر بخش به دو زبان فارسی و انگلیسی در دسترس است و حتی می‌توانید فیلمی کوتاه از آیین‌ها و مراسم زرتشتی را همراه با موسیقی سنتی تماشا کنید. اگر با حوصله حدود یکی دو ساعت در این مجموعه وقت بگذرانید، تصویری جامع از فرهنگ، باورها و سبک زندگی زرتشتیان برایتان شکل خواهد گرفت.

جاهای دیدنی نزدیک موزه مارکار

اگر بعد از بازدید از موزه مارکار بخواهید کمی بیشتر در دل تاریخ و فرهنگ یزد گشت بزنید، چند مکان جذاب در نزدیکی آن منتظر شما هستند. فاصله همه این دیدنی‌ها به‌قدری کم است که می‌توانید پیاده هم از آن‌ها بازدید کنید.

میدان مارکار

میدانی تاریخی با برج ساعتی شاخص که فقط حدود سیصد متر با موزه فاصله دارد و یکی از نمادهای شهر یزد محسوب می‌شود.

میدان مارکار در فاصله‌ای کمتر از ۳۰۰ متر از موزه مارکار قرار دارد و می‌تواند نقطه شروعی عالی برای گشت‌وگذار در بافت تاریخی یزد باشد. این میدان فضای باز و دلنشینی دارد که بازدیدکنندگان می‌توانند کمی استراحت کنند و حس زندگی روزمره مردم محلی را تجربه کنند. با قدم زدن در اطراف میدان، معماری سنتی ساختمان‌های پیرامون توجه هر بیننده‌ای را جلب می‌کند. نماهای آجری، درهای چوبی قدیمی و کوچه‌های سنگ‌فرش شده، همه یادآور تاریخ غنی یزد هستند و حس حضور در یک شهر تاریخی را تقویت می‌کنند. این میدان یکی از مهم‌ترین نمادهای تاریخی شهر است و برج ساعت آن قدمتی نزدیک به هزار سال دارد. برج میدان که در سال ۷۵۲ هجری قمری ساخته شده، قدیمی‌ترین ساعت شهری جهان محسوب می‌شود و بازسازی آن در دوران قاجار شکل فعلی‌اش را تکمیل کرده است. معماری برج ساعت تلفیقی از سبک قاجاری با طاق‌ها، قوس‌ها و کاشی‌کاری‌های دقیق است. اگر از پایین به برج نگاه کنید، خواهید دید که تمام چهار وجه آن با ظرافت و تقارن کامل طراحی شده و طاق بلند زیر ساعت برج را بلندتر نشان می‌دهد. نوارهای آبی رنگ کاشی‌کاری شده در کنار طاق‌ها هم جلوه‌ای ویژه به نما می‌بخشند.

میدان مارکار علاوه بر جنبه تاریخی، مکانی مناسب برای عکس‌برداری و شروع یک مسیر کوتاه پیاده‌روی به سمت دیگر دیدنی‌های نزدیک مانند آتشکده یزد است. حضور در این میدان، تجربه بازدید از موزه را با لحظاتی آرام و دلپذیر همراه می‌کند.

آتشکده یزد

نیایشگاه زرتشتیان یزد که آتش مقدس آن بیش از ۱۵۰۰ سال است روشن مانده و در فاصله حدود ۷۵۰ متری موزه قرار دارد.

آتشکده یزد مکانی مقدس برای زرتشتیان و همچنین محل نگهداری آتش ورهرام هست، آتشی که بیش از ۱۵۰۰ سال روشن مانده است. این نیایشگاه نه تنها مرکز دینی بلکه بخشی از میراث فرهنگی و تاریخی شهر به شمار می‌آید و می‌توانید تاریخ کهن آیین زرتشتی را از نزدیک مشاهده کنید. ساختمان آتشکده در دوران پهلوی ساخته شد، اما ریشه آتش آن به دوران ساسانیان بازمی‌گردد. مراسم نیایش شامل خواندن اوستا و گات‌ها در مقابل آتش انجام می‌شود و مسئولان محل وظیفه دارند تا شعله آتش را همواره روشن نگه دارند، کاری که نمادی از پیوستگی سنت و مذهب است.

این مکان با نام‌های دیگر همچون آتشکده ورهرام و خانه زرتشتیان یزد نیز شناخته می‌شود و در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. آتشکده یزد نه تنها برای زرتشتیان بلکه برای علاقه‌مندان به فرهنگ و تاریخ، مکانی دیدنی و ارزشمند است.

موزه دیرینه‌شناسی کامبرین

موزه دیرینه‌شناسی کامبرین یزد؛ سفری به ژرفای میلیون‌ها سال تاریخ زمین، در دل خانه‌ای تاریخی در یزد.

موزه دیرینه‌شناسی کامبرین یزد در خانه‌ای تاریخی واقع شده و تنها موزه تخصصی دیرینه‌شناسی در ایران است. این موزه مجموعه‌ای از بیش از ۴۰۰ نمونه فسیلی را نگهداری می‌کند که مربوط به دوره‌های مختلف زمین‌شناسی و ماکروفسیل‌های ایران است و برای پژوهشگران و علاقه‌مندان منبع ارزشمندی محسوب می‌شود. نام «کامبرین» برگرفته از اولین دوره زمین‌شناسی است که صدها میلیون سال قبل رخ داده و شروع شکل‌گیری موجودات پرسلولی را نشان می‌دهد. نمونه‌های موجود در این موزه شامل بی‌مهرگان مختلف مانند تریلوبیت‌ها، آمونیت‌ها و شکم‌پایان است و بسیاری از آن‌ها به دلیل نوپا بودن در کارزار بقا شکست خورده‌اند.

این موزه نه تنها محلی برای نمایش نمونه‌ها بلکه مرکز تبادل علمی و پژوهشی در سطح ملی و بین‌المللی است. فاصله این موزه تا موزه مارکار حدود ۷۵۰ متر است و بازدید از آن می‌تواند تجربه بازدید شما از یزد را با لمس تاریخ طبیعی و باستان‌شناسی تکمیل کند.

ساعت و هزینه بازدید از موزه مارکار

موزه مارکار صبح و عصر پذیرای بازدیدکنندگان است و هزینه ورودی آن برای گردشگران داخلی و خارجی متفاوت تعیین شده است.

اگر قصد دارید سری به این مجموعه بزنید، بهتر است قبل از حرکت از ساعت کاری آن باخبر باشید تا برنامه‌تان دقیق‌تر پیش برود. موزه مارکار در نوبت صبح از ساعت ۹ تا ۱۳ پذیرای بازدیدکنندگان است. در شیفت عصر هم در نیمه اول سال از ساعت ۱۶ تا ۲۰ و در نیمه دوم سال از ساعت ۱۵ تا ۱۹ می‌توانید از آن دیدن کنید. مدت‌زمانی که معمولاً برای بازدید پیشنهاد می‌شود، حدود یک تا دو ساعت است؛ البته اگر با حوصله‌تر قدم بزنید و توضیحات راهنما را کامل گوش بدهید، شاید کمی بیشتر هم زمان صرف کنید.

برای ورود به موزه لازم است بلیت تهیه کنید. در سال ۱۴۰۴، هزینه بازدید برای گردشگران داخلی ۲۵ هزار تومان و برای گردشگران خارجی ۱۰۰ هزار تومان تعیین شده است. نکته خوب این است که بازدید از میدان ساعت مارکار هزینه‌ای ندارد و می‌توانید بدون پرداخت ورودی، از فضای اطراف آن دیدن کنید؛ معمولاً هم کمتر از یک ساعت زمان نیاز دارد. اگر می‌خواهید از زمان دقیق بازگشایی یا تغییر احتمالی ساعت‌ها مطمئن شوید، می‌توانید با موزه تماس بگیرید. حتی این امکان وجود دارد که شماره همراه‌تان را ثبت کنید تا در صورت تغییر یا بازگشایی، از طریق پیامک به شما اطلاع داده شود.

اقامت در نزدیکی موزه مارکار

اگر تصمیم دارید چند روزی مهمان یزد شوید و از موزه مارکار دیدن کنید، اصلاً نگران محل اقامت نباشید. اطراف موزه و در نقاط مختلف شهر گزینه‌های متنوعی برای اقامت وجود دارد؛ از خانه‌های سنتی و دنج در دل بافت تاریخی گرفته تا هتل‌های مجهز و مدرن. کافی است مطابق با بودجه و سلیقه‌تان رزرو انجام دهید تا بتوانید برنامه بازدیدتان را بدون عجله بچینید و با آرامش از شهر لذت ببرید. با رزرو اقامتگاه در یزد، می‌توانید علاوه‌بر موزه مارکار، به دیگر جاهای دیدنی یزد سر بزنید، در کوچه‌های خشتی قدم بزنید، میدان‌ها و باغ‌های تاریخی را ببینید و حال‌وهوای خاص شهر بادگیرها را از نزدیک تجربه کنید؛ اینطوری سفرتان کوتاه و گذرا نخواهد بود و تبدیل به یک تجربه کامل و به‌یادماندنی می‌شود.

نکات مهمی که قبل از بازدید از موزه مارکار لازم است بدانید

قبل از اینکه راهی موزه مارکار شوید، بد نیست چند نکته کوچک اما مهم را بدانید تا بازدیدتان راحت‌تر، کامل‌تر و لذت‌بخش‌تر پیش برود. این موزه فقط یک ساختمان تاریخی نیست؛ فضایی فرهنگی و مذهبی است که اگر با آمادگی بیشتری وارد آن شوید، تجربه عمیق‌تری خواهید داشت.

در ادامه چند نکته کاربردی را با هم مرور کنیم:

  • برای داشتن یک بازدید کامل، بهتر است حداقل یک تا دو ساعت وقت بگذارید و با آرامش از بخش‌ها دیدن کنید.
  • قبل از حرکت، ساعت کاری موزه را بررسی کنید چون ساعت کاری در نیمه اول و دوم سال متفاوت است و برنامه‌ریزی قبلی راحتی بازدید را بیشتر می‌کندو
  • با انتخاب پوشش مناسب، احترام به فضای فرهنگی و مذهبی موزه رعایت شده و تجربه شما دلپذیرتر خواهد بود.
  • اگر امکانش را دارید، بازدید عصر یا شب را امتحان کنید. نورپردازی مجموعه در شب حال‌وهوای متفاوتی ایجاد می‌کند و فضا دلنشین‌تر می‌شود.

  آثار قدیمی و ارزشمند نیاز به مراقبت دارند، پس از دست زدن به اشیا خودداری کنید.

  • از راهنما یا توضیحات استفاده کنید. تابلوهای فارسی و انگلیسی و توضیحات راهنما کمک می‌کند بازدیدتان سطحی نباشد و بهتر با جزئیات آشنا شوید.
  • در برخی بخش‌ها محدودیت عکاسی وجود دارد، بنابراین قبل از عکاسی هماهنگی لازم را انجام دهید.
  • در فصل‌های گرم آب همراه داشته باشید. هوای یزد مخصوصاً در تابستان گرم است و ممکن است در مسیر رفت‌وآمد به آب نیاز پیدا کنید.

سخن آخر

موزه مارکار فقط یک بنای تاریخی نیست؛ روایتی زنده از فرهنگ، آموزش و آیین زرتشتیان در دل شهر خشتی یزد است. جایی که وقتی در راهروهایش قدم می‌زنید، تاریخ را نه در قاب عکس‌ها، بلکه در فضا حس می‌کنید. از معماری هوشمندانه و آب‌انبار و قنات گرفته تا میدان ساعت و آتشکده‌ای که در چند قدمی آن قرار دارد، همه‌چیز دست‌به‌دست هم داده‌اند تا بازدیدتان تبدیل به تجربه‌ای عمیق و به‌یادماندنی شود.

اگر تصمیم گرفتید چند روزی مهمان یزد باشید و با خیال راحت از موزه مارکار و دیگر دیدنی‌های شهر بازدید کنید، پیشنهاد می‌کنم از قبل محل اقامتتان را رزرو نمایید تا برنامه سفرتان بدون دغدغه پیش برود. برای اجاره سوئیت در یزد، می‌توانید سری به سایت اتاقک بزنید؛ جایی که از خانه‌های سنتی دنج در دل بافت تاریخی گرفته تا ویلاها و اقامتگاه‌های متنوع دیگر را می‌توانید به‌راحتی انتخاب و رزرو کنید. بعد از رزرو فقط کافی است چمدانتان را ببندید و خودتان را به کوچه‌های خشتی و بادگیرهای یزد بسپارید؛ بقیه مسیر، خودش خاطره می‌شود.

سوالات متداول درباره موزه مارکار

موزه مارکار کجای یزد قرار دارد؟

موزه مارکار در میدان مارکار یزد واقع شده و دسترسی به آن از طریق کوچه فرش مشهد و کوچه میلاد امکان‌پذیر است.

بازدید از موزه مارکار چقدر زمان می‌برد؟

برای دیدن کامل بخش‌های موزه، معمولاً بین ۱ تا ۲ ساعت زمان لازم است تا بتوانید از راهروها، نمایشگاه‌ها و توضیحات راهنما به‌خوبی بهره ببرید.

بهترین زمان برای بازدید از موزه مارکار چه فصل‌هایی است؟

پاییز و زمستان به دلیل هوای مطبوع‌تر یزد، زمان‌های مناسبی برای بازدید هستند. همچنین بازدید عصر یا شب به خاطر نورپردازی خاص موزه، تجربه متفاوتی را رقم می‌زند.

هزینه بازدید از موزه مارکار چقدر است؟

هزینه تهیه بلیط برای بازدید از موزه مارکار (سال ۱۴۰۴) برای گردشگران داخلی حدود ۲۵ هزار تومان و برای گردشگران خارجی حدود ۱۰۰ هزار تومان تعیین شده است. توجه داشته باشید که این قیمت ممکن است در سال‌های بعد تغییر کند، پس قبل از بازدید بهتر است اطلاعات به‌روز را از خود مجموعه دریافت کنید.

چه جاذبه‌هایی نزدیک موزه مارکار قرار دارند؟

در فاصله نزدیک به موزه می‌توانید از میدان مارکار و برج ساعت بازدید کنید که یکی از قدیمی‌ترین برج‌های ساعت ایران و جهان است، و همچنین آتشکده یزد که آتش مقدس زرتشتیان را در خود جای داده است، و نیز از دیگر مکان‌های دیدنی نزدیک موزه مارکار هستند.

مطالب مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

کسب‌وکارت رو در وبلاگ اتاقک معرفی کن

اگر صاحب اقامتگاه، کسب‌وکار محلی یا صاحب رستوران و … هستید، می‌تونید از طریق وبلاگ اتاقک با هزاران کاربر هدفمند در ارتباط باشید. فقط فرم زیر رو پر کن تا همکاران ما باهات تماس بگیرن.