اگر قرار است از بوشهر برای دوستان و خانواده سوغات ببرید، انتخاب‌ها فقط به خوراکی محدود نمی‌شود. گبه، گلیم، عبا، حصیر، سوزندوزی و بعضی دستسازههای ساختهشده از نخل، بخشی از صنایع دستی این استان هستند. در کنار این‌ها، خرما و فرآوردههای آن و خوراکیهای محلی هم از گزینههای رایج برای سوغات به شمار می‌آیند.
در این راهنما از مجله اتاقک، معروفترین صنایع دستی و سوغات بوشهر را معرفی می‌کنیم و می‌گوییم هرکدام چه ویژگی‌ای دارند و هنگام خرید باید به چه نکاتی توجه کنید.
سوغات بوشهر چیست؟
سوغات بوشهر را میتوان در دو گروه اصلی قرار داد: سوغات خوراکی و صنایع دستی.
در گروه خوراکی، خرما و فرآوردههای آن و برخی شیرینی‌ها و خوراکیهای محلی قرار می‌گیرند. در گروه صنایع دستی هم گبه، گلیم، عبا، حصیر، سوزندوزی، محصولات ساختهشده از برگ و الیاف نخل و برخی دستسازههای مرتبط با فرهنگ دریایی دیده میشوند.
اگر دنبال سوغاتی هستید که مدت بیشتری بماند، صنایع دستی انتخاب مناسب‌تری است. برای سوغات سبک‌تر هم میتوانید سراغ محصولات کوچک حصیری، پارچه‌ای یا خوراکی بروید.
صنایع دستی بوشهر
از آنجایی که شرایط برای کشاورزی در بوشهر فراهم نیست تولید صنایع دستی یکی از اصلی‌ترین راه‌های امرار معاش مردم در این استان است. این شهر که تاریخچه‌اش به دوران ساسانی برمی‌گردد با جاذبه‌های گردشگری، سواحلی زیبا، صنایع دستی و غذاهای خوش‌طعم یکی از دیدنی‌ترین منطقه‌های جنوبی ایران است.
به هر کجای این استان زیبا که سفر کنید از هنر و ذوق مردم محلی شگفت‌زده خواهید شد. هر گوشه از این استان سرشار از هنری است که سینه به سینه به ارث رسیده و مردم آن را مثل گنج حفظ کرده اند. به عنوان مثال در بندر گناوه می توانید کارگاه‌های صنایع دستی فراوانی را در سطح شهر مشاهده نمایید، به گونه ای که اقتصاد این بندر زیبا تا حدی بر پایه صنایع دستی می‌گردد.
دستسازههای روستایی‌های این منطقه تنوع زیادی دارد که در ادامه به آن‌ها می‌پردازیم.
گبه بافی
گبه نوعی فرش و از محصولات شاخص صنایع دستی استان بوشهر است و به شیوه قالی و به‌صورت ذهنی بافته می‌شود. در گذشته برای بافت گبه از رنگ طبیعی پشم و نخ استفاده می‌کردند و به آن گبه خودرنگ می‌گفتند. روستاهای شول، سرمک، رود فاریاب و ده‌کنه از منطقه‌های معروف در تولید گبه‌اند. طرح‌های گبه از طبیعت الهام گرفته می‌شود و در بافت آن از نقش‌هایی مثل دو لوزی سماور، وسط چنگ، حسین خانی، کنگره‌ای، چنگ، نقش چنار، بغل خوسی و حیوانات استفاده می‌شود.
عبا بافی
بافت عبا یکی از هنرهای ظریف بافندگان بوشهری است که تاریخچه تولید آن به پانصد سال گذشته برمی‌گردد. این محصول منحصربه‌فرد از پشم خالص شتر تهیه می‌شود و به کشورهای حوزه خلیج فارس نیز صادر می‌شود. از ویژگی‌های آن خودرنگ و لطیف بودن است و تولید آن در منطقه‌هایی مانند کردوان علیا و سفلی، بردخون، زیارت، سعدآباد، بنار آزادگان و تنگ ارم رواج دارد.
عبا بافی یکی از پرطرفدار ترین فعالیت ها در شهر بوشهر است. که پیشنهاد می کنیم در زمان مسافرت به بوشهر حتما از عبا بافی مردم این شهر دیدن کنید. همچنین می توانید برای اقامت در بوشهر اجاره سوئیت در بوشهر و یا اجاره روزانه خانه در بوشهر خود را از سامانه اتاقک انجام دهید.
گلیم بافی
گلیم بوشهر از صنایع دستی معروف این استان بعد از گبه است که از نقش‌های هندسی و رنگ‌های شاد و زیبا تشکیل می‌شود و زنان روستایی آن را می‌بافند. مواد اولیه گلیم به شیوه سنتی و گیاهی رنگرزی می‌شود و در بافت آن از نقش‌هایی مانند خراسانی، دانه بیگی، حوض، آیینه گل، چنگ و تهرانی استفاده می‌شود. تولید گلیم در منطقه‌هایی مثل سرمک، طسوج، ممریز، حناشور، اژدرخواب، سنا، چاهگاه و درویشی رواج دارد.
صنعت لنج سازی
لنجسازی یا گلافی از قدیمی‌ترین صنایع دستی است که میتوان آن را معرف شهر بوشهر دانست، جالب است بدانید که قدمت آن به دوران افشاریه برمی‌گردد. با مبادلات دریایی، صید ماهی و سفرهای طولانی به هند و آفریقا نیاز به این صنعت احساس شد.
این لنج‌ها مانند قایق بزرگ باری و مسافرتی یا کشتی کوچکی است که از چوب‌های مقاوم در برابر رطوبت مثل ساج، کهور، کنار، توت، چنار و تخته‌های هندی به نام سای ساخته می‌شود. لنجسازی بخشی از هویت دریایی بوشهر است. در کنار آشنایی با این صنعت، میتوانید برای برنامه‌ریزی گشت‌وگذار، جاهای دیدنی بوشهر را هم بشناسید.
اقامتگاه‌های بوشهر
حصیر بافی
بافته حصیر اولین زیرانداز و سرپناهی بود که انسان‌ها آن را ساختند. حصیربافی در بوشهر به دلیل وجود ساقه‌های خرما رواج پیدا کرد و هنوز در بیشتر روستاهایی که درخت نخل دارند تولید می‌شود. تک نوعی فرش حصیری و از تولیدات مهم این صنعت است. کیف، انواع سبد، زنبیل، کلاه و بادبزن از محصولات و گناوه، دشتی، دشتستان و کنگان از منطقه‌های تولیدکننده حصیرند.
برای ادامه سفر
گرگور
به قفس‌های ماهیگیری و ابزارهای صید تله‌ای گرگور می‌گویند. هر گرگور از سه جزء بدنه، کف و دریچه ورودی تشکیل شده و در حال حاضر از سیم فلزی گالوانیزه و به شکل نیم‌کره تولید می‌شود. این ابزار برای صید انواع ماهی، سخت‌پوستان و نرم‌تنان استفاده می‌شود. تولید گرگور در منطقه‌هایی مانند دیلم، کنگان، بوشهر، گناوه و دیر رواج دارد.
دستسازههای نخل
نخل از درختانی است که همه اجزای آن قابل استفاده و مفید است. از شاخ و برگ خشک و تر نخل برای تولید پوشش سقف خانه، ساخت خانه‌های کپری، انواع فرش، ظرف، وسایل زندگی و هیزم استفاده می‌شود. از محصولات تولیدی دیگر میتوان به بازن و دموک (انواع بادبزن)، بی‌دری و پری (ظرف‌هایی برای نگهداری خرما)، پروند و دوز(انواع طناب)، تک (نوعی فرش) و جامش (نوعی جارو) نیز اشاره کرد.
سوزندوزی
سوزندوزی از هنرهای دستی و قدیمی زنان بوشهری است که نوعی گل‌دوزی روی پارچه‌های ساده و رنگی است. در این هنر که جنبه تز‌ئینی دارد از طرح‌های سنتی، محلی، ساده و هندسی استفاده می‌شود. سوزندوزی در تولید کوسن، رومیزی، زیربشقابی، درِ قندان، رویه پشتی و لبه پرده نیز کاربرد دارد.
سوغات خوراکی بوشهر
بخش مهمی از سوغات بوشهر را خوراکیهای محلی تشکیل می‌دهند. خرمای کبکاب، خاصویی، زاهدی و دیری، فرآورده‌هایی مثل شیره خرما و حلواهای خرمایی، شیرینی‌هایی مانند رنگینک، لگیمات، مسقطی و خارک پخته و ترشی‌هایی مثل ترشی انبه، ترشی لیموعمانی و ترشی بادمجان از گزینههایی هستند که میتوانید برای سوغات بررسی کنید.
نان‌های محلی مثل نان نازک، نان گرده، نان بل‌بل و کماج هم بخشی از خوراکیهای سنتی این منطقه‌اند.
- خرما و فرآوردههای خرما: کبکاب، خاصویی، زاهدی و دیری را میتوانید در بازارهای بوشهر پیدا کنید.
- شیرینی و دسرهای محلی: رنگینک، لگیمات، مسقطی، خارک پخته و حلواهای خرمایی از گزینههای شناختهشده هستند.
- ترشی‌های محلی: ترشی انبه، ترشی لیموعمانی و ترشی بادمجان از ترشی‌های رایج معرفی‌شده برای بوشهر هستند.
- نان‌های محلی: نان نازک، نان گرده، نان بل‌بل و کماج از نان‌های سنتی بوشهر هستند. برای آشنایی با غذاهای سنتی این منطقه هم میتوانید غذاهای محلی بوشهر را مطالعه کنید.
نکته سفر
اگر در سفر به بوشهر به پنیر نخل برخورد کردید، میتوانید آن را به‌عنوان یکی از خوراکیهای متفاوت و محلی جنوب امتحان کنید. این خوراکی از بخش نرم و سفیدرنگ داخل تنه نخل به دست می‌آید و بهتر است آن را تازه مصرف کنید.
سوغات بوشهر چی بخریم؟
اگر دنبال سوغات بوشهر هستید، انتخاب‌ها را میتوان به دو گروه خوراکی و صنایع دستی تقسیم کرد. برای سوغات ماندگار، گبه، گلیم و عبا گزینههای خوبی هستند و برای سوغات خوراکی میتوانید سراغ خرما و فرآوردههای آن و شیرینی‌های محلی بروید.
| نوع سوغات | پیشنهاد |
|---|---|
| خوراکی | خرما ( فرآوردههای خرما) |
| خوراکی | شیرینی‌های محلی(رنگینک، حلوای خرمایی، مسقطی) |
| خوراکی | ترشی و چاشنی‌های محلی مانند ترشی انبه |
| صنایع دستی | گبه |
| صنایع دستی | گلیم |
| صنایع دستی | عبا |
| صنایع دستی | محصولات حصیری |
| صنایع دستی | سوزندوزی |
| صنایع دستی | ماکت لنج |
سخن آخر
بوشهر برای خرید سوغات، هم گزینههای خوراکی دارد و هم صنایع دستی. اگر سوغات خوردنی می‌خواهید، میتوانید سراغ خرمای کبکاب، خاصویی و زاهدی، رنگینک، حلوای خرمایی، مسقطی و ترشی انبه بروید. برای سوغات ماندگار هم گبه، گلیم، عبا، محصولات حصیری و دستسازههای نخل انتخاب‌های مناسبی هستند. هنگام خرید، کیفیت، محل تولید و قیمت چند نمونه را با هم مقایسه کنید تا انتخاب بهتری داشته باشید.
بعد از گشت‌وگذار در بازارها و خرید سوغات، انتخاب یک اقامتگاه مناسب می‌تواند سفر به بوشهر را راحت‌تر کند. در اتاقک میتوانید با توجه به تعداد مسافران، بودجه و مدت اقامت، گزینههای مختلف را بررسی و محل مناسب خود را انتخاب کنید. برای برنامه‌ریزی اقامت، میتوانید اجاره اقامتگاه در بوشهر را بررسی کنید و اقامتگاه موردنظرتان را پیش از سفر رزرو کنید.
سؤالات متداول
معروفترین صنایع دستی بوشهر کداماند؟
گبهبافی، عبابافی، گلیمبافی، حصیربافی، سوزندوزی و لنجسازی از صنایع دستی شناختهشده بوشهر هستند. محصولات ساختهشده از نخل و برخی دستسازههای مرتبط با فرهنگ دریایی نیز در بخشهایی از استان تولید میشوند.
سوغات بوشهر چیست؟
سوغات بوشهر شامل خوراکیهای محلی و صنایع دستی است. خرما و فرآوردههای آن در کنار گبه، گلیم، عبا، حصیر و محصولات سوزندوزیشده از گزینههایی هستند که میتوانید برای خرید بررسی کنید.
صنایع دستی بوشهر را از کجا بخریم؟
بازارهای سنتی، فروشگاههای صنایع دستی و برخی مراکز خرید بوشهر از گزینههای خرید هستند.
۲ دیدگاه ها
چقدر جالب
به نظرم سوزندوزی بهترین صنایع دستی بوشهره.
خیلی خاص و ظریف و پر از رنگه