بندر دیر را بیشتر با دریا، صیادی و حالوهوای بندریاش میشناسند؛ اما دیدنیهای این شهر فقط به ساحل و اسکله محدود نمیشود. در اطراف دیر، از کوه نمکی جاشک و تنگه مُخدان گرفته تا پارک ملی دیر-نخیلو و جزیرههای نخیلو و امالکرم، جاذبههایی وجود دارد که هرکدام حالوهوای متفاوتی دارند.
اگر به جاهای طبیعی علاقه داشته باشید، انتخابهای زیادی پیش رویتان است؛ اگر هم بیشتر دنبال آثار تاریخی و فضای شهری باشید، مسجد و قلعه بردستان میتوانند بخشی از گشتوگذارتان باشند. در ادامه، معروفترین جاهای دیدنی بندر دیر و اطراف آن را معرفی کردهایم تا راحتتر ببینید کدام جاذبه با سلیقه شما جور درمیآید.
معروفترین جاهای دیدنی بندر دیر
اگر بخواهیم قبل از توضیح جزئیات، یک تصویر کلی از جاذبههای دیر داشته باشیم، میتوانیم آنها را بر اساس نوع تجربه دستهبندی کنیم:
| جاذبه | نوع جاذبه |
|---|---|
| کوه نمکی جاشک | طبیعی |
| پارک ملی دیر-نخیلو | طبیعی و حیاتوحش |
| جزیره نخیلو | جزیره و طبیعی |
| جزیره امالکرم | جزیره و طبیعی |
| جزیره مطاف | دریایی |
| تنگه مُخدان | طبیعی |
| ساحل بندر دیر | ساحلی |
| اسکله و بندر صیادی دیر | شهری و دریایی |
| مسجد بردستان | تاریخی |
| قلعه بردستان | تاریخی |
| منطقه حفاظتشده مند | طبیعی و حیاتوحش |

کوه نمک جاشک
بزرگترین گنبد نمکی خاورمیانه در بندر دیر قرار گرفته و اسم آن کوه نمک جاشک است. این کوه توازنی زیبا و دیدنی از لایههای آهکی و نمکی دارد و در بیشتر بخشها گنبدها از لایههای رنگی تشکیل شدهاند.
این گنبدهای نمکی با جابهجا شدن لایههای نمک و آهک شکل گرفتهاند و حالا آنها را به شکل کوههایی با لایههای رنگی مختلف میبینید. دلیل اصلی جابهجایی این لایهها، زمینلرزههایی بوده که میلیونها سال پیش رخ دادهاند. به همین دلیل زمینشناسها میگویند که بلورهای نمکی و کانیهای رنگارنگی که در این گنبدها میبینید عمرشان به میلیونها سال پیش برمیگردد.
غیر از زیباییهای منحصربهفرد گنبدهای نمکی جاشک، این محدوده ارزش زیادی برای زمینشناسها دارد و همین هم باعث شده تا به یکی از گردشگاههای ژئوتوریسم دنیا تبدیل شود. منطقه جاشک حدود ۱۲ کیلومتر طول و ۴.۵ کیلومتر پهنا داشته اما ارتفاع گنبدهای نمکی و آهکی در همه جای این منطقه یکسان نیست.
بعضی از جاها ممکن است ارتفاع گنبدها به ۷۰ متر برسد اما در جاهای دیگر از قد شما هم کوتاهتر باشد. کوه نمک جاشک بهعنوان یکی از دیدنی های بندر دیر فقط گنبد نمکی و آهکی ندارد. اینجا زیر گنبدهای رنگارنگ، چشمههایی در جریان هستند که حیات این منطقه را زنده نگه میدارند و باعث زنده ماندن و رشد گنبدها میشوند.

جزیره نخیلو
یکی از جاذبه های دیدنی بندر دیر که نمیتوان در آن ساکن شد، جزیره نخیلو است. این جزیره زیبا و تنها در حدود ناحیه بردخون قرار گرفته و مساحتی حدود ۶۰ هکتار دارد. نخیلو منشا صدفی و مرجانی داشته و ظاهر آن از بالا شبیه یک بیضی است. در این جزیره حیوانات مختلفی زندگی میکنند که از جمله مهمترین آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد.
- پرستوهای دریایی پشت تیره؛
- پرستوهای کاکلی کوچک و بزرگ؛
- چکاوک کاکلی؛
- خرچنگ؛
- لاکپشتهای دریایی.
چون نخیلو مسکونی نیست، جای امنی برای زندگی حیواناتی که در بالا به آنها اشاره شد خواهد بود. لاکپشتهای این جزیره جزو مهمترین گونههای لاکپشت دریایی در خاورمیانه هستند. جالب اینجاست بدانید که نخیلو بهعنوان یکی از نادرترین جزیرههای خاورمیانه و جهان شناخته شده که پرندههای مهاجر زیادی اینجا را برای اقامتی طولانی انتخاب میکنند. اما این تمام ماجرا نیست، در بخشی از جزیره نخیلو اجتماع کوچکی از جنگلهای حرا معروف هرمزگان شکل گرفته که سرسبزی را برای نخیلو به ارمغان آوردهاند.

تنگ مخدان بندر دیر
یکی از دیدنی های بندر دیر، تنگ مخدان است که بین کوههای خورموج قرار دارد. اهالی به کوه خورموج، «کوه بیرمی» هم میگویند. این کوه بهغیر از تنگ مخدان، ۶ تنگه دیگر دارد که به شرح زیر هستند.
- تنگ آشی؛
- تنگ گشی؛
- تنگ بنیون؛
- تلگ تلخ آببید؛
- تنگ یخ؛
- تنگ روانی.
این تنگها هم زیبا هستند اما بین آنها تنگ مخدان چیز دیگری است. این تنگهای هفتتایی از مهمترین جاذبه های دیدنی بندر دیر هستند چون آنجایی که باورتان نمیشود میان آبوهوای گرم و سوزان جنوب جایی سرسبز ببینید، ناگهان تنگها با حوضچهای از آب و پوشش گیاهی متنوع سر از ناکجاآباد در میآورند تا لبخند بزنید. نسیم خنکی که از سطح آب حوضچه به صورتتان میخورد آنقدر لذتبخش هست که بخواهید چند ساعتی را اینجا بمانید. چون بندر دیر آبوهوایی گرم و خشک دارد پس بهترین زمان سفر، پاییز و زمستان است.
بازدید از این منطقه خیلی دلچسب است و شاید دلتان خواست بیشتر اینجا بمانید پس باید جایی برای اقامت خود انتخاب کنید. بنابراین بهتر است برای اجاره اقامتگاه بومگردی در بندر دیر اقدام کنید.
برای ادامه سفر
پارک ساحلی و ساحل بندر دیر
پارک ساحلی و ساحل بندر دیر از زیباترین جاهای دیدنی دیر است که باید چند ساعتی را برای قدمزدن و لذت بردن از آب گرم خلیج صرف کنید. در این ساحل، لنج و قایق آماده هست تا بتوانید یکی از جذابترین تفریحهای ساحل یعنی قایقسواری لذت ببرید. این منطقه همان جایی بوده که ماهیگیرهای قدیمی با لنج و قایق برای صید ماهی و میگو و مرواریدهای درخشان به دل خلیج میزدند.

مزارع گوجهفرنگی بندر دیر
محصولی که اقتصاد بندر دیر را میچرخاند فقط ماهی و میگو نیست، اینجا مزرعههای بزرگی از گوجهفرنگی هم دارد. اطراف جادههای شهر، زمینهای زیادی زیر کشت گوجهفرنگی رفته و مردم محلی روزها روی این زمینها کار میکنند.
گوجههایی که مردم در این مزرعهها میکارند، ارگانیک هستند یعنی از سموم شیمیایی برای آنها استفاده نشده است. تماشای مراحل کاشت و برداشت و همینطور سرخی گوجهها در دل خاک میتواند برای شما جذاب باشد.
برای ادامه سفر
چشمه آبگرم گنویه
چشمه آب گرم گنو که به آن چشمه آبگرم دیر هم میگویند یکی از دیدنی های بندر دیر است. آب چشمه خاصیت درمانی دارد و بهدلیل وجود مواد معدنی مختلف در آب چشمه گنو مردم محلی میگویند شنا کردن در آن به سلامت بدن کمک میکند. از خواص درمانی این چشمه میتوان به موارد زیر اشاره کرد.
- رفع گرفتگی عضلات؛
- درمان عفونتهای پوستی؛
- افزایش گردش خون.
این چشمه از ۲ روستا قابل دسترسی است اما یکی از جادهها ماشینرو و دیگری مالرو است پس شاید نتوانید با ماشین خودتان تا نزدیکی چشمه آبگرم گنو بروید. چشمه محیطی آرام و خلوت دارد و هر موقع که از سال بروید چشمههای آب آن میجوشد.

پارک ملی دیر – نخیلو
پارک ملی دیر – نخیلو شامل جزیره نخیلو، جزیره تهمادون، جزیره امالکرم و جنگلهای حرا ملگنزه میشود که همگی در محدوده بخش بردخون قرار دارند. این پارک محل آرامش و زندگی حیوانات زیادی است که از آن جمله میتوان به موارد زیر اشاره کرد.
- لاکپشتهای دریایی منقار عقابی؛
- بالکان؛
- پلیکان؛
- اردک؛
- حواصیل؛
- درنا؛
- آب چیلک؛
- لکلک؛
- سلیم.

جزیره مطاف یا متاف
در سواحل بخش بردخون جزیرهای به اسم مطاف قرار دارد. برای بازدید از این جزیره باید به ۲۷.۳۵ کیلومتری بندر دیر بوشهر بروید. جزیره مطاف در پیچ خلیج فارس قرار گرفته و حدود ۱۵.۳۰ کیلومتر طول دارد. این جزیره ۱.۶ کیلومتر تا جزیره نخیلو و ۴.۸ کیلومتر تا جزیره امالکرم فاصله دارد.
جزیره مطاف در قسمت شمالی، شنی و در قسمت جنوبی، باتلاقی است. این جزیره در حال حاضر بهترین مکان برای پرورش طبیعی آبزیان مثل میگو ببری و ماهیهای مثل راشگو و حلوا سفید است.

جزیره امالکرم
یکی دیگر از دیدنی های بندر دیر، جزیره امالکرم است که به آن جزیره گرم هم میگویند. این جزیره از بالا شکلی شبیه به بومرنگ داشته و جنگلی از درخت حرا در ساحل روبهرویی قرار گرفته است. پرندههای مهاجر زیادی در فصل مهاجرت به جزیره امالکرم میآیند و در ساحل گرم آن تخمگذاری میکنند.
هر وقت به این جزیره رفتید خیلی مواظب باشید چون امالکرم مارهای سمی زیادی دارد که در اطراف بوتهها میخزند.

جاهای تاریخی بندر دیر

شهر تاریخی توز بندر دیر
شهر تَوَّز یا شهر توج یکی از مکان های تارخی مهم دشستان قدیم است. این شهر تاریخی در نزدیکی روستای زیرراه و در حاشیه رودخانه شاپور دالکی قرار گرفته است. اهالی این شهر میگویند یکی از فرزندهای جمشید کیانی پادشاه ایران، توز را ساخته است. اشیای تاریخی زیادی در توز و روستاهای اطراف مثل سعدآباد پیدا شده و چون ساکنین روستای سعدآباد عیلامیها بودند، باستانشناسها قدمت شهر را به دوره عیلامی نسبت دادهاند.
در دوره بعد از عیلامیها یعنی مادها و بعد از آن هخامنشیان، اشکانیان، و ساسانیان شهر تاریخی توز رونق و آبادانی خوبی داشت. اما در دوره ساسانی رونق شهر به اوج خود رسید. در روایتی که از حمله اسکندر به ایران ثبت شده، به منطقهای بهاسم تائوکه اشاره شده که بعضی از پژوهشگران آن را همان شهر توز میدانند.

قلعه بردستان
قلعه بردستان یکی از مکان های تاریخی بندر دیر است که قدمت آن به دوران اسلامی برمیگردد. نکته مهم اینکه هیچ مدرکی از زمان دقیق ساخت قلعه در دسترس نیست اما باستانشناسها از روی معماری بنا آن را به دوره آلبویه نسبت دادهاند. متاسفانه بخشهایی از بنای قلعه بهدلیل عدم توجه و بازسازی و مراقبت کافی تخریب شده اما هنوز زور این تخریبها به ساختمان اصلی نرسیده است.
معماری قلعه بردستان به سبک معماری ایران است. اما چون در دوره اسلامی ساخته شده در آن رگههایی از معماری اسلامی را هم میتوانید ببینید. قلعه به سبک معماری قلعههای دوران پادشاهان ایرانی یعنی ساسانیان و هخامنشیان ساخته شده و ۳ طبقه است. اما نمیتوان از طبقههای بالا بازدید کرد چون بخش زیادی از سقفها بهمرور زمان ریزش کردهاند.
گچبریهای بنا خاص و ظریف بوده و شبیه گچبریهای دیگر ساختمانهای قدیمی بندر دیر هستند. این گچبریها ارتباط تنگاتنگی با فرهنگ و هنر جنوب دارند. قلعه بردستان در نزدیکی مسجد جامع بردستان قرار دارد و میتوانید برای بازدید از این مسجد زیبا هم بروید.

مسجد بردستان
مسجد بردستان یکی از مکان های گردشگری بندر دیر است که معماری ساده به سبک جنوب دارد. اولین چیزی که در این مسجد توجه شما را جلب میکند، مناره است. منارهای متفاوت که در واقع بادگیری قدیمی است که در اوج به زیبایی استوار ایستاده است.
بادگیر مسجد را خنک میکند چون باد را فرا خوانده، آن را اسیر کرده و به داخل حجرههای مسجد میکشد. پس وقتی نمازگزارها در مسجد عبادت میکند گرمشان نمیشود. مسجد بردستان تنها جایی برای عبادت نیست بلکه یکی از کهنترین عمارتهای بندر دیر است که به دوره اسلامی برمیگردد.
بیرون و داخل مسجد تزئینات زیادی نمیبینید و ساخت آن خیلی ساده است. دیوارها خاکی هستند و فقط روی طاقها نقش و نگارهایی با ظرافت ایجاد شده که در کنار آن همه سادگی خیلی خودنمایی میکنند. خوبی رفتن به مسجد بردستان این است که میتوانید در فاصله ۲۷ کیلومتری آن از چاههای آب بردستان بازدید کنید و بعدا سری هم به قلعه بردستان بزنید.
امامزاده شاه ابوالقاسم
امامزاده شاه ابوالقاسم یکی از دیدنی های بندر دیر است که در بالای تپه قرار گرفته و در حدود ۱۰ کیلومتری غرب بندر دیر قرار دارد. امامزاده در محور ساحلی بندر دیر بوشهر قرار گرفته و فقط ۱ کیلومتر با ساحل بندر دیر فاصله دارد. پس از حیاط امامزاده میتوان آبهای نیلگون خلیج فارس را دید.
بهترین جاهای دیدنی بندر دیر برای یک گشت کوتاه و عکاسی
اگر فقط یک روز برای گشتوگذار در بندر دیر وقت دارید، بهتر است جاذبهها را بر اساس علاقهتان انتخاب کنید و زمانتان را بین نقاط مختلف پخش نکنید. اگر به عکاسی و ثبت منظرههای متفاوت علاقه دارید، کوه نمکی جاشک و چشماندازهای طبیعی اطراف دیر میتوانند انتخابهای خوبی باشند. اگر هم بیشتر دنبال دریا، ساحل و حالوهوای یک بندر جنوبی هستید، ساحل بندر دیر و محدوده اسکله را در برنامه بگذارید.
برای علاقهمندان به طبیعت و حیاتوحش، پارک ملی دیر-نخیلو، جزیره نخیلو و منطقه حفاظتشده مند جذابترند؛ البته دسترسی به بعضی از این مناطق به شرایط و ضوابط حفاظتی بستگی دارد. بنابراین اگر هدف اصلیتان عکاسی از طبیعت یا حیاتوحش است، بهتر است قبل از حرکت شرایط بازدید را بررسی کنید.
اگر در کنار بندر دیر فرصت بیشتری برای گشتوگذار دارید، میتوانید سری هم به جاهای دیدنی بوشهر بزنید و با جاذبههای طبیعی، تاریخی و ساحلی این شهر آشنا شوید. برای برنامهریزی کاملتر سفر هم راهنمای سفر به بوشهر را بخوانید تا اطلاعات لازم درباره مسیر، اقامت و نکات سفر را یکجا داشته باشید.
سخن آخر
بندر دیر فقط یک شهر بندری برای عبور و توقف نیست. در اطراف آن میتوانید از چشماندازهای نمکی و صخرهای گرفته تا ساحل، جزیره، حیاتوحش و بناهای تاریخی را ببینید. اگر انتخابتان را بر اساس علاقهتان انجام دهید، لازم نیست برای دیدن همهچیز برنامه فشردهای داشته باشید؛ کافی است جاذبههایی را انتخاب کنید که با نوع سفرتان هماهنگ هستند.
اگر میخواهید برای بازدید از جاهای دیدنی بندر دیر چند روزی در این منطقه بمانید، گزینههای مختلفی مثل هتل، آپارتمان و سوئیت در دسترس شماست. در اتاقک میتوانید برای اجاره اقامتگاه در بندر دیر و همچنین اجاره آپارتمان و سوئیت در این منطقه، گزینههای مختلف را بررسی کنید و متناسب با بودجه و تعداد نفرات، اقامتگاه موردنظرتان را رزرو کنید.
سوالات متداول
از شناختهشدهترین جاذبههای طبیعی منطقه میتوان به کوه نمکی جاشک، پارک ملی دیر-نخیلو و جزایر نخیلو و امالکرم اشاره کرد. کوه نمکی جاشک، پارک ملی دیر-نخیلو، تنگه مُخدان و منطقه حفاظتشده مند از مهمترین گزینههای طبیعتگردی در محدوده دیر هستند. برای تفریح و گشت سبک، ساحل بندر دیر و محدوده اسکله گزینههای در دسترستری هستند؛ در کنار آنها، جاذبههای طبیعی اطراف برای طبیعتگردی مناسباند. از مهمترین جاذبههای اطراف میتوان به کوه نمکی جاشک، پارک ملی دیر-نخیلو، جزیره نخیلو، جزیره امالکرم، تنگه مُخدان و منطقه حفاظتشده مند اشاره کرد. بله. مسجد بردستان و قلعه بردستان از مهمترین جاذبههای تاریخی محدوده بندر دیر هستند. ساحل و اسکله دیر، کوه نمکی جاشک، جزایر و مناطق طبیعی اطراف، هرکدام سوژههای متفاوتی برای عکاسی دارند.معروفترین جای دیدنی بندر دیر کجاست؟
بهترین جاهای طبیعی بندر دیر کداماند؟
جاهای تفریحی بندر دیر کداماند؟
جاهای دیدنی اطراف بندر دیر کداماند؟
آیا در بندر دیر جاذبه تاریخی هم وجود دارد؟
کدام جاهای دیدنی بندر دیر برای عکاسی مناسبترند؟





یک دیدگاه
استان بوشهر شهرستان دیر شهر بردستان محوطه بردو بردستان باید حفاظت و صیانت بشود طبق شنیدها مالک اقدام به سند تک برگ می کند استدعا دارم اطلاع رسانی شود تا این محوطه تاریخی باارزش تخریب و نابود نشود