معرفی سوغات و صنایع دستی سمنان؛ از نان‌های محلی تا هنرهای اصیل

فهرست مطلب

بعضی شهرها را با جاهای دیدنی‌شان به خاطر می‌سپاریم و بعضی دیگر را با طعم و عطر سوغاتی‌هایشان. سمنان از آن مقصدهایی است که هر دو را کنار هم دارد. کافی است سری به بازارهای قدیمی شهر بزنید؛ جایی که عطر نان‌های تازه و شیرینی‌های سنتی با رنگ‌ولعاب صنایع‌دستی در هم می‌آمیزد و انتخاب را سخت می‌کند. اما سوال اینجاست؛ از سمنان چه بخریم که هم یادگار خوبی از سفر باشد و هم بخشی از فرهنگ این استان را با خودمان به خانه ببریم؟

در ادامه این مقاله از مجله گردشگری اتاقک، معروف‌ترین سوغات سمنان را معرفی می‌کنیم؛ از نان‌های سنتی و خوراکی‌های محلی گرفته تا سفال، گلیم و دست‌سازه‌های هنرمندان این استان. شاید بعد از خواندن این مطلب، برای برگشت، کمی جای خالی بیشتری در چمدانتان کنار بگذارید.

سوغات سمنان در یک نگاه

نام سوغات

توضیحات مختصر و کاربردی

قالی سمنان

فرش دست‌باف با طرح‌های اصیل؛ یادگاری ارزشمند
منبت‌کاری

وسایل چوبی با نقش‌های برجسته؛ مناسب دکور خانه

نمدمالی

محصولات پشمی دست‌ساز؛ گرم و با دوام

چهل‌تکه‌دوزی

رومیزی و وسایل پارچه‌ای با تکه‌های رنگارنگ؛ هدیه‌ای خاص
سفال

ظروف سفالی؛ الهام‌گرفته از فرهنگ بومی سمنان

خرمهره (کَئوکه)

مهره سنتی آبی‌رنگ؛ هدیه‌ای کوچک و سبک
حجم‌سازی با گچ

مجسمه‌های گچی دست‌ساز؛ مناسب دکور خانه

چلنگری

ابزار و وسایل آهنی سنتی؛ یادگار هنر قدیمی سمنان
گلیج‌بافی

بافته سنتی شبیه گلیم؛ مناسب زیرانداز و غیره

جاجیم

دست‌بافته رنگارنگ؛ مناسب رومیزی، بقچه و زیرانداز
لاک‌تراشی

ظروف و وسایل چوبی دست‌ساز؛ کاربردی و زیبا

گلیم

زیرانداز دست‌باف؛ سبک‌تر و اقتصادی‌تر از قالی
نان شیرمال

نان نرم و شیرین؛ مناسب صبحانه و عصرانه

انگور شاهرود

انگور تازه و شیرین؛ با بیش از ۵۰ رقم مختلف
نان چای

نان ترد با عطر و طعم هل و زعفران؛ ماندگاری بالا

حلوای سیاه

حلوای سنتی با ادویه‌های معطر؛ طعمی متفاوت

آروشه

پنیر سرخ‌شده محلی؛ معروف به خاویار لبنی
نان بقسمات

نان سنتی سمنان؛ ماندگاری طولانی

نان قندی

نان شیرین و نرم؛ مناسب کنار چای
آب‌نبات چیکو

آب‌نبات تهیه‌شده از آب‌پنیر؛ سرشار از کلسیم

درباره سمنان

قبل از اینکه سراغ سوغات این استان برویم، بد نیست بدانیم سمنان کجاست؟ سمنان بین تهران و خراسان رضوی قرار گرفته و به همین دلیل، خیلی از مسافران در مسیر سفر به مشهد از آن عبور می‌کنند و بخش زیادی از زیبایی‌هایش را از دست می‌دهند. اما سمنان فقط یک مکان بین راهی نیست. این استان شهرهای مختلفی دارد که هر کدام با جاهای دیدنی، غذاهای محلی و سوغات مخصوص خود می‌توانند بهانه خوبی برای چند روز گشت‌وگذار باشند. حالا که با این استان بیشتر آشنا شدید، بیایید ببینیم از سمنان چه سوغاتی‌هایی می‌شود با خود به خانه برد.

صنایع‌دستی سمنان؛ یادگارهایی از هنر و فرهنگ این استان

وقتی صحبت از سوغات سمنان می‌شود، بیشتر افراد یاد شیرینی‌ها و نان‌های محلی می‌افتند؛ اما این استان صنایع‌دستی ارزشمندی دارد که شاید کمتر درباره آن‌ها شنیده باشید. از گلیم و جاجیم گرفته تا سفال، نمد و پارچه‌های دست‌بافت، هر کدام بخشی از هنر و فرهنگ مردم این منطقه را نشان می‌دهند. اگر دوست دارید یادگاری ماندگار از سفرتان بخرید یا هدیه‌ای متفاوت برای عزیزانتان ببرید، بد نیست نگاهی به صنایع‌دستی سمنان داشته باشید.

قالی؛ نقش‌هایی که هیچ‌وقت قدیمی نمی‌شوند

قالی‌های سمنان با طرح‌های اصیل ایرانی و رنگ‌های چشم‌نواز، از ماندگارترین سوغات این استان هستند.

اگر دنبال سوغاتی هستید که سال‌ها برایتان بماند، قالی و قالیچه‌های سمنان یکی از بهترین انتخاب‌ها هستند. این قالی‌ها با طرح‌های اصیل ایرانی و رنگ‌بندی چشم‌نواز بافته می‌شوند و به همین دلیل، هم برای استفاده در خانه مناسب‌اند و هم می‌توانند هدیه‌ای ارزشمند برای عزیزانتان باشند. حتی اگر قصد خرید نداشته باشید، پیشنهاد می‌کنیم هنگام بازارگردی سری هم به فروشگاه‌های فرش بزنید؛ دیدن این همه نقش و رنگ کنار هم، خودش بخشی از جذابیت سفر به سمنان است. قالی‌های سمنان را در اندازه‌های مختلف پیدا می‌کنید؛ از قالیچه‌های کوچک گرفته تا فرش‌های بزرگ. بنابراین لازم نیست حتما فضای زیادی در خانه داشته باشید تا بتوانید یکی از آن‌ها را با خودتان ببرید. اگر هم دوست دارید نمونه‌های اصیل‌تر را ببینید، شهرهایی مانند شاهرود، مهدی‌شهر، سرخه و میامی از مهم‌ترین مراکز قالی‌بافی استان هستند و قالی‌های آن‌ها بیشتر با طرح‌هایی مانند لچک‌ترنج، گل‌ومرغ، شکارگاه و خشتی بافته می‌شوند.

منبت‌کاری؛ هنر جان بخشیدن به چوب

ظرافت نقش‌های برجسته روی چوب، منبت‌کاری سمنان را به یکی از زیباترین صنایع‌دستی این استان تبدیل کرده است.

منبت‌کاری یکی دیگر از سوغات ارزشمند سمنان است که بد نیست موقع خرید سوغات نگاهی هم به آن بیندازید. از تابلوهای تزئینی گرفته تا میز، جعبه، قاب و دیگر وسایل چوبی، همگی با نقش‌های ظریف و برجسته تزیین شده‌اند و می‌توانند سوغاتی متفاوت برای خانه یا هدیه‌ای خاص برای عزیزانتان باشند. این محصولات هم جنبه تزئینی دارند و هم بعضی از آن‌ها کاربردی هستند؛ بنابراین دستتان برای انتخاب کاملاً باز است. منبت‌کاری یکی از هنرهای قدیمی سمنان است و هنوز هم در برخی شهرها و روستاهای استان توسط هنرمندان محلی انجام می‌شود. اگر در بازارهای صنایع‌دستی یا نمایشگاه‌های محلی گشت بزنید، احتمالا نمونه‌های متنوعی از این آثار را خواهید دید. پیشنهاد می‌کنیم هنگام خرید، به ظرافت طرح‌ها و کیفیت چوب دقت کنید؛ همین جزئیات است که ارزش یک اثر منبت را مشخص می‌کند.

  نمدمالی؛ سوغاتی ساده اما ماندگار

محصولات نمدی سمنان هنوز هم با همان شیوه سنتی و هنر دست استادکاران محلی تولید می‌شوند.

اگر دوست دارید سوغاتی بخرید که هم ریشه در فرهنگ این منطقه داشته باشد و هم کاربردی باشد، محصولات نمدی سمنان انتخاب خوبی هستند. نمدمالی یکی از قدیمی‌ترین هنرهای سمنان است که هنوز هم در شهرهایی مانند سمنان، شاهرود و دامغان زنده مانده است. برخلاف پارچه، نمد بافته نمی‌شود؛ هنرمندان با استفاده از پشم، رطوبت، حرارت و فشار، الیاف را به هم فشرده می‌کنند تا محصولی یکدست و مقاوم به دست بیاید. از کلاه و کیف گرفته تا زیرانداز و وسایل تزئینی، محصولات نمدی متنوعی در بازارهای سمنان پیدا می‌شود.

چهل‌تکه‌دوزی؛ کنار هم نشستن تکه‌های رنگارنگ

در چهل‌تکه‌دوزی، تکه‌های کوچک پارچه با ظرافت کنار هم قرار می‌گیرند و آثاری چشم‌نواز و منحصربه‌فرد خلق می‌شود.

شاید در نگاه اول، چند تکه پارچه کنار هم چیز خاصی به نظر نرسد؛ اما وقتی هنر دست هنرمندان سمنانی را ببینید، نظرتان عوض می‌شود. در چهل‌تکه‌دوزی، پارچه‌های کوچک با دقت و ظرافت کنار هم دوخته می‌شوند و محصولاتی زیبا و متفاوت را به وجود می‌آورند؛ آثاری که هم برای استفاده در خانه مناسب‌اند و هم می‌توانند سوغاتی خاص از سفر به سمنان باشند. چهل‌تکه‌دوزی یکی از هنرهای قدیمی ایران است که در سمنان هم جایگاه ویژه‌ای دارد و با نام‌هایی مانند تکه‌دوزی، خاتمی‌دوزی و لندره‌دوزی نیز شناخته می‌شود. اگر در زمان برگزاری نمایشگاه‌های صنایع‌دستی یا بازارهای محلی به سمنان سفر کردید، بد نیست نگاهی هم به این آثار بیندازید؛ شاید بین رنگ‌ها و طرح‌های متنوع، چیزی پیدا کنید که دقیقا همان یادگاری باشد که دنبالش هستید.

سفال؛ یادگاری از دل خاک

سفال سمنان با استفاده از خاک مرغوب این استان ساخته می‌شود و از سوغات ماندگار و کاربردی سفر به شمار می‌رود.

اگر دوست دارید سوغاتی بخرید که هم کاربردی باشد و هم گوشه‌ای از هنر این استان را به خانه‌تان بیاورد، سفال سمنان انتخاب خوبی است. از ظرف‌های تزئینی گرفته تا لیوان، گلدان و ظروف کاربردی، محصولات سفالی تنوع زیادی دارند و به‌راحتی می‌توانید متناسب با سلیقه و بودجه‌تان یکی را انتخاب کنید. بعضی از این آثار هم با نقش‌ونگارهایی الهام‌گرفته از فرهنگ و تاریخ سمنان تزیین شده‌اند و همین، آن‌ها را به یادگاری متفاوت از سفر تبدیل می‌کند. سفالگری در سمنان پیشینه‌ای طولانی دارد و خاک مرغوب این استان، یکی از دلایل شهرت سفال‌های آن است. جالب است بدانید در کاوش‌های باستان‌شناسی اطراف دامغان، سفالینه‌هایی کشف شده که قدمت آن‌ها به سال‌ها پیش از میلاد مسیح می‌رسد؛ نشانه‌ای از اینکه هنر سفالگری در این منطقه، ریشه‌ای عمیق در تاریخ دارد.

خرمهره؛ سوغاتی کوچک با یک باور قدیمی

خرمهره یا کَئوکه از سوغات سنتی سمنان است که سال‌ها در فرهنگ مردم این منطقه جایگاه ویژه‌ای داشته است.

اگر موقع گشت‌وگذار در بازارهای سمنان، چشم‌تان به مهره‌های کوچک آبی‌رنگ افتاد، از کنارشان بی‌تفاوت رد نشوید. این مهره‌ها که در سمنان به کَئوکه معروف هستند، یکی از سوغات قدیمی این استان به شمار می‌روند. اندازه کوچک، قیمت مناسب و حمل آسان باعث شده خیلی از گردشگران آن‌ها را به‌عنوان یک یادگاری یا هدیه کوچک انتخاب کنند. خرمهره در گذشته، در باور مردم برای دور ماندن از چشم‌زخم و بلا به کودکان یا دام‌ها آویزان می‌شد و به همین دلیل، هنوز هم بخشی از فرهنگ بومی سمنان محسوب می‌شود. این مهره‌ها معمولا از سنگ‌های رودخانه‌ای و ترکیب برخی مواد معدنی ساخته می‌شوند و معروف‌ترین نمونه آن‌ها، رنگ آبی دارد.

حجم‌سازی؛ هنر ساخت مجسمه‌های گچی در سمنان

مجسمه‌های گچی سمنان با طرح‌های متنوع، از سوغات محبوب این استان به شمار می‌روند.

اگر از خرید وسایل دکوری لذت می‌برید، بد نیست نگاهی هم به آثار حجم‌سازی سمنان داشته باشید. بیشتر این آثار به شکل مجسمه‌های رومیزی و تزئینی ساخته می‌شوند و به‌دلیل اندازه مناسب، هم برای هدیه دادن انتخاب خوبی هستند و هم می‌توانند گوشه‌ای از حال‌وهوای سفر را به خانه‌تان بیاورند. حجم‌سازی در واقع شاخه‌ای از هنر مجسمه‌سازی است و با استفاده از گچ انجام می‌شود. وجود معادن غنی گچ در استان، باعث شده سمنان یکی از مراکز شناخته‌شده این هنر باشد و هنرمندان محلی، آثار متنوعی را با این ماده طبیعی خلق کنند.

چلنگری؛ هنر آهنگری سنتی این استان

چلنگری، شیوه سنتی آهنگری در سمنان است که هنوز هم نمونه‌هایی از آن را می‌توان در صنایع‌دستی این استان دید.

شاید نام چلنگری کمتر از دیگر صنایع‌دستی سمنان به گوشتان خورده باشد، اما این هنر یکی از قدیمی‌ترین حرفه‌های این استان است. چلنگری در واقع همان آهنگری سنتی و محلی است که با آن وسایل فلزی مختلفی مانند منقل، سیخ، زنجیر، انبر و ابزارهای کاربردی دیگر ساخته می‌شود. اگر در بازارهای صنایع‌دستی سمنان با این محصولات روبه‌رو شدید، بد نیست کمی برای تماشای ظرافت کار استادکاران وقت بگذارید. چلنگری سال‌ها بخشی از زندگی روزمره مردم سمنان بوده و بسیاری از وسایل موردنیاز خانه و کار با همین روش ساخته می‌شد. هرچند امروزه این هنر مانند گذشته رونق ندارد، اما هنوز هم نمونه‌هایی از آن توسط هنرمندان محلی تولید می‌شود و می‌تواند یادگاری متفاوت از سفر به سمنان باشد؛ به‌ویژه اگر به صنایع‌دستی سنتی و آثار دست‌ساز علاقه داشته باشید.

گلیج‌بافی؛ دست‌بافته‌ای کمتر شناخته‌شده

گلیج از دست‌بافته‌های سنتی سمنان است که هنوز هم در برخی روستاهای این استان بافته می‌شود.

در میان صنایع‌دستی سمنان، گلیج از آن سوغاتی‌هایی است که کمتر درباره‌اش شنیده می‌شود. این دست‌بافته سنتی در نگاه اول شباهت زیادی به گلیم دارد، اما با دستگاهی شبیه دستگاه پارچه‌بافی بافته می‌شود. گلیج بیشتر برای تهیه زیرانداز و برخی پوشاک سنتی مردانه کاربرد دارد و به‌خاطر طرح‌ها و رنگ‌های متنوع، می‌تواند انتخاب متفاوتی برای خرید سوغات باشد. بافت گلیج هنوز هم در روستاهایی مانند اروست، فولادمحله، رضاآباد و چاشم رواج دارد و بیشتر توسط زنان هنرمند این منطقه انجام می‌شود. اگر به صنایع‌دستی اصیل و کمتر شناخته‌شده علاقه دارید، بد نیست هنگام سفر به سمنان نگاهی هم به این دست‌بافته‌های زیبا بیندازید.

جاجیم؛ زیراندازی رنگارنگ و کاربردی

جاجیم‌های سمنان با رنگ‌های متنوع و بافت سنتی، از صنایع‌دستی محبوب این استان به شمار می‌روند.

در میان بافته‌های سنتی سمنان، جاجیم همیشه یکی از انتخاب‌های محبوب برای خرید سوغات بوده است. رنگ‌های شاد، بافت ساده و کاربردی بودن این محصول باعث شده هم برای استفاده در خانه مناسب باشد و هم به‌عنوان هدیه‌ای متفاوت از سفر انتخاب شود. اگر هنگام بازارگردی به فروشگاه‌های صنایع‌دستی سر زدید، احتمالا جاجیم‌های رنگارنگ خیلی زود توجهتان را جلب می‌کنند. جاجیم نوعی زیرانداز بدون پرز است که از هر دو طرف آن می‌توان استفاده کرد و معمولا با نخ‌های پشمی، پنبه‌ای یا ترکیبی از این دو بافته می‌شود. در سمنان، نوعی جاجیم با نام حمام‌سری نیز تولید می‌شود که بیشتر به‌عنوان بقچه یا سوزنی کاربرد دارد. شهرستان‌های سرخه، مهدی‌شهر، فولادمحله، دامغان و بسطام از مهم‌ترین مراکز بافت جاجیم در این استان هستند.

لاک‌تراشی؛ هنر ساخت وسایل چوبی کاربردی

وسایل چوبی لاک‌تراشی، از سوغات کاربردی سمنان هستند که هنوز هم با هنر دست استادکاران ساخته می‌شوند.

قاشق، کاسه، پارچ یا دیگر ظروف چوبی دست‌ساز، از آن سوغاتی‌هایی هستند که سال‌ها می‌توانید از آن‌ها استفاده کنید. این محصولات با هنر لاک‌تراشی ساخته می‌شوند؛ هنری که در آن استادکاران، چوب را به وسایل کاربردی تبدیل می‌کنند و با نقش‌ونگارهای ظریف، جلوه‌ای زیباتر به آن می‌دهند.  شاید برایتان جالب باشد بدانید که این هنر فقط به سمنان محدود نمی‌شود و در میان سوغات مازندران نیز دیده می‌شود، اما در مازندران با نام «چوتراشی» شناخته می‌شود. در سمنان لاک‌تراشی هنوز هم جایگاه خود را حفظ کرده و استادکاران با همین هنر، وسایل چوبی کاربردی و زیبایی تولید می‌کنند که می‌توانند یادگاری متفاوتی از سفر باشند.

گلیم؛ بافته‌ای ساده و اصیل

گلیم‌های سمنان با نقش‌های سنتی و رنگ‌های متنوع، از صنایع‌دستی محبوب این استان هستند.

گلیم از آن سوغاتی‌هایی است که هیچ‌وقت از مد نمی‌افتد. بافت ساده، نقش‌های اصیل و رنگ‌های متنوع باعث شده هنوز هم خیلی از گردشگران، گلیم را به‌عنوان یادگاری سفر یا هدیه انتخاب کنند. اگر در بازارهای صنایع‌دستی سمنان قدم بزنید، احتمالا گلیم‌های دست‌باف از اولین چیزهایی هستند که توجهتان را جلب می‌کنند. گلیم نسبت به قالی با شیوه ساده‌تری بافته می‌شود و به همین دلیل معمولا قیمت مناسب‌تری هم دارد. بخش زیادی از گلیم‌های سمنان را روستاییان و عشایر در شهرستان‌های گرمسار، سمنان و روستاهای کندو، خیج و رضاآباد شاهرود تولید می‌کنند؛ بافته‌هایی که هر کدام، بخشی از هنر و فرهنگ این استان را روایت می‌کنند.

سوغات خوراکی سمنان؛ خوشمزه‌ترین یادگاری‌های سفر

حالا نوبت خوشمزه‌ترین بخش ماجراست. سوغات سمنان فقط به صنایع‌دستی خلاصه نمی‌شود؛ خوراکی‌های محلی این استان هم آن‌قدر متنوع هستند که انتخاب را برایتان سخت می‌کنند. از نان‌های سنتی و شیرینی‌های قدیمی گرفته تا خشکبار و محصولات بومی، هر کدام طعمی دارند که سفر به سمنان را برایتان ماندگارتر می‌کنند.

نان شیرمال؛ عطر نانی که از دور هم وسوسه‌تان می‌کند

نان شیرمال سمنان با بیش از صد سال قدمت، یکی از محبوب‌ترین سوغات خوراکی این استان است.

کمتر کسی می‌تواند از کنار نان شیرمال تازه بی‌تفاوت رد شود. بوی خوش این نان، به‌سختی می‌گذارد دست خالی از نانوایی بیرون بیایید. نان شیرمال در شهرهای مختلف ایران پخته می‌شود، اما سمنانی‌ها بیش از ۱۰۰ سال است که این نان را با همان دستورهای قدیمی آماده می‌کنند و به همین دلیل، هنوز هم یکی از معروف‌ترین سوغات خوراکی استان به شمار می‌رود.

نان شیرمال با آرد گندم، شیر و روغن تهیه می‌شود و بافتی نرم و طعمی دلپذیر دارد. می‌توانید آن را همان روز، همراه یک فنجان چای برای صبحانه یا عصرانه نوش جان کنید یا به‌عنوان سوغاتی برای خانواده و دوستانتان بخرید.

حلوای سیاه؛ سوغاتی با طعمی متفاوت

حلوای سیاه یا قره‌حلوا، یکی از قدیمی‌ترین و متفاوت‌ترین سوغات خوراکی سمنان است.

اگر از امتحان کردن طعم‌های جدید لذت می‌برید، حلوای سیاه یکی از سوغات خوراکی سمنان است که ارزش امتحان کردن دارد. این حلوا با رنگ تیره و ترکیب متفاوتش، با حلواهایی که معمولا می‌شناسیم فرق می‌کند و به همین دلیل، برای خیلی از مسافران تجربه‌ای تازه است. حلوای سیاه از آرد سبوس‌دار، شیره انگور، مغز گردو و ادویه‌هایی مانند هل، دارچین، زنجبیل، میخک، زیره و فلفل سیاه تهیه می‌شود. همین ادویه‌ها طعمی گرم و کمی تند به آن می‌دهند که آن را از دیگر شیرینی‌های محلی متمایز می‌کند. ماندگاری بالای این حلوا هم باعث شده انتخاب مناسبی برای سوغات باشد و بتوانید بعد از سفر، طعم متفاوت سمنان را با خانواده و دوستانتان هم قسمت کنید.

نان چای؛ همراه خوش‌طعم یک استکان چای

نان چای با عطر هل و زعفران، یکی از سوغات ماندگار و محبوب سمنان است.

نان چای از آن سوغاتی‌هایی است که کنار یک استکان چای، حسابی می‌چسبد. این نان با بافتی ترد و عطر دل‌انگیز هل و زعفران، سال‌هاست جای خودش را در میان سوغات خوراکی سمنان باز کرده و بسیاری آن را با نام‌های چای چورگی یا چای چورک هم می‌شناسند. شاید در نگاه اول شبیه یک شیرینی ساده به نظر برسد، اما کافی است یک بار طعمش را امتحان کنید تا متوجه شوید چرا هنوز هم یکی از محبوب‌ترین سوغاتی‌های سمنان به شمار می‌رود. نان چای در واقع نوعی نان بقسمات خشک‌شده است که  بافت ترد و ماندگاری بالایی دارد. همین ماندگاری باعث شده بدون نگرانی بتوانید آن را به‌عنوان سوغات با خودتان ببرید. اگر به سمنان سفر کردید، بد نیست چند بسته نان چای هم در کنار دیگر سوغات خوراکی بخرید؛ چون احتمال زیادی دارد بعد از تمام شدنش، دلتان بخواهد دوباره طعم آن را کنار یک استکان چای تجربه کنید.

نان قندی؛ شیرین، نرم و مناسب عصرانه

نان قندی سمنان با بافت نرم و طعم شیرین، یکی از محبوب‌ترین سوغات خوراکی این استان است.

شاید نان قندی را در شهرهای دیگر هم دیده باشید، اما نوع سمنانی آن ارزش یک بار امتحان کردن را دارد. این نان با بافتی نرم، طعمی شیرین و عطر دلپذیر، سال‌هاست یکی از خوراکی‌های محبوب مردم سمنان، به‌ویژه شاهرود، به شمار می‌رود و معمولا برای صبحانه یا عصرانه سرو می‌شود. نان قندی از آرد، سبوس گندم، شکر، روغن، تخم‌مرغ و کنجد تهیه می‌شود و همین ترکیب، بافتی لطیف و طعمی دلنشین به آن می‌دهد. بعضی‌ها به‌دلیل شیرینی و نرمی‌اش، آن را شیرینی قندی هم می‌نامند. اگر در بازارها یا شیرینی‌فروشی‌های سمنان گشتی زدید، بد نیست چند عدد نان قندی هم بخرید؛ هم برای همراهی با یک استکان چای انتخاب خوشمزه‌ای است و هم به‌دلیل حمل آسان، سوغات مناسبی برای خانواده و دوستانتان خواهد بود.

نان بقسمات؛ نانی که طعمش ماندگار است

نان بقسمات یا نان سمنانی، از قدیمی‌ترین نان‌های سنتی و سوغات ماندگار سمنان است.

همه نان‌های محلی را نمی‌شود چند روز بعد از سفر هم با همان کیفیت نوش جان کرد، اما نان بقسمات از این قاعده مستثناست. این نان سنتی که با نام نان سمنانی هم شناخته می‌شود، سال‌هاست یکی از معروف‌ترین سوغات خوراکی استان است و به دو شکل تازه و خشک تهیه می‌شود. اگر قصد دارید سوغاتی بخرید که هم حمل آن راحت باشد و هم ماندگاری خوبی داشته باشد، نوع خشک نان بقسمات انتخاب مناسبی است و حتی تا حدود یک سال هم قابل نگهداری است. برای تهیه نان بقسمات، خمیر را به قطعات کوچک گرد تقسیم می‌کنند و بدون استفاده از وردنه، در کوره‌ای سنتی به نام داش می‌پزند. این نان بیش از ۱۵۰ سال قدمت دارد و هنوز هم در سفره بسیاری از خانواده‌های سمنانی دیده می‌شود. بقسمات را معمولا همراه با شیره انگور، شیره توت یا شیره خرما سرو می‌کنند، اما اگر دوست داشتید، می‌توانید آن را کنار پنیر، کره یا حتی یک فنجان چای هم امتحان کنید. سادگی و ماندگاری، مهم‌ترین ویژگی‌هایی هستند که این نان را به یکی از محبوب‌ترین سوغات سمنان تبدیل کرده‌اند.

آروشه؛ خاویار لبنی با طعمی متفاوت

آروشه یا آرشه، یکی از خوراکی‌های سنتی سمنان است که به خاویار لبنی هم شهرت دارد.

اولین بار که آروشه را ببینید، شاید فکر کنید با یک نوع حلوا روبه‌رو شده‌اید. اما این سوغات سمنان در واقع یک فرآورده لبنی است؛ نوعی پنیر سرخ‌شده که با شیر تازه بز یا گوسفند تهیه می‌شود و به‌خاطر رنگ و بافتش، خیلی‌ها در نگاه اول آن را با حلوا اشتباه می‌گیرند. همین ظاهر متفاوت، آروشه را به یکی از خاص‌ترین خوراکی‌های محلی سمنان تبدیل کرده است. آروشه که بعضی‌ها آن را با نام خاویار لبنی هم می‌شناسند، ارزش غذایی بالایی دارد و معمولا برای صبحانه یا به‌عنوان یک میان‌وعده مقوی سرو می‌شود. اگر دوست دارید در سفر فقط سراغ شیرینی‌ها و سوغات‌های آشنا نروید، آروشه می‌تواند انتخاب متفاوتی باشد؛ خوراکی سنتی که شاید در شهرهای دیگر کمتر فرصت امتحان کردنش را پیدا کنید.

آبنبات چیکو؛ شیرینی متفاوت عشایر سنگسر

چیکو، آب‌نبات محلی مهدی‌شهر، از آب پنیر، شکر قهوه‌ای و کنجد تهیه می‌شود.

کمتر کسی حدس می‌زند یک آب‌نبات بتواند از آب پنیر تهیه شود. همین ویژگی، چیکو را به یکی از متفاوت‌ترین سوغات خوراکی سمنان تبدیل کرده است. این آب‌نبات محلی را عشایر سنگسری تولید می‌کنند و اگر به مهدی‌شهر سفر کردید، احتمال زیادی دارد آن را در فروشگاه‌های محلی پیدا کنید. چیکو از ترکیب آب پنیر، شکر قهوه‌ای و کنجد تهیه می‌شود و به‌دلیل استفاده از آب پنیر، سرشار از کلسیم است. البته بیشتر از هر چیز، طعم متفاوت و محلی آن است که توجه مسافران را جلب می‌کند. اگر دوست دارید در کنار نان‌ها و شیرینی‌های معروف سمنان، یک سوغات کمتر شناخته‌شده هم با خودتان ببرید، چیکو انتخاب جالبی است؛ به‌خصوص برای کسانی که دوست دارند طعم‌های محلی و متفاوت را امتحان کنند.

انگور شاهرود؛ طعمی شیرین از باغ‌های سمنان

شاهرود با بیش از پنجاه نوع انگور، یکی از مهم‌ترین مناطق انگورخیز ایران به شمار می‌رود.

اگر سفرتان به استان سمنان از اوایل تابستان تا اواسط پاییز باشد، حتما سری به شاهرود بزنید. در این فصل، باغ‌های انگور حال‌وهوای دیگری دارند و بازارها هم پر از خوشه‌های تازه و رنگارنگ می‌شوند. شاهرود یکی از مهم‌ترین مناطق انگورخیز ایران است و بیش از ۵۰ رقم انگور در آن کشت می‌شود؛ برای همین، دستتان برای انتخاب کاملا باز است. بخشی از انگورهای شاهرود به‌صورت تازه مصرف می‌شوند و بخشی دیگر برای تهیه محصولاتی مانند شیره انگور به کار می‌روند. اگر هم‌زمان با فصل برداشت به این شهر سفر کردید، خرید چند خوشه انگور تازه، یکی از خوشمزه‌ترین سوغات‌هایی است که می‌توانید با خودتان از سمنان ببرید.

سوغات سمنان را از کجا بخریم؟

حالا که با معروف‌ترین سوغات سمنان آشنا شدید، شاید این سوال برایتان پیش بیاید که آن‌ها را از کجا بخرید. برای خرید نان‌های محلی، شیرینی‌های سنتی و صنایع‌دستی، می‌توانید به بازار بزرگ سمنان و بازار شیخ علاءالدوله سر بزنید که از قدیمی‌ترین بازارهای شهر هستند. تیمچه ولیعصر و بازارچه مهر ولایت هم از دیگر گزینه‌های مناسب برای خرید سوغات به شمار می‌روند. اگر ترجیح می‌دهید خریدتان را در مراکز خرید انجام دهید، مرکز خرید ارگ بردیا، پارمیس، سعدی و رسالت هم انتخاب‌های خوبی هستند و می‌توانید انواع سوغات خوراکی و برخی صنایع‌دستی را در آن‌جا پیدا کنید.

سخن آخر

سوغات سمنان فقط چند شیرینی یا صنایع‌دستی نیست؛ هر کدام از آن‌ها بخشی از فرهنگ، هنر و سبک زندگی مردم این استان را با خود دارند. از نان‌های سنتی و خوراکی‌های محلی گرفته تا قالی، جاجیم و منبت‌کاری، هر کدام می‌توانند یادگاری باشند که بعد از سفر هم حال‌وهوای سمنان را برایتان زنده نگه دارند. پس اگر راهی سمنان شدید، بد نیست نام این سوغات را به خاطر بسپارید تا هم دست خالی از سفر برنگردید و هم یادگاری از این استان زیبا برای خودتان یا عزیزانتان تهیه کنید.

راستی، اگر قصد دارید چند روزی در سمنان یا دیگر شهرهای این استان بمانید، برای رزرو اقامتگاه در سمنان می‌توانید روی اتاقک حساب کنید. کافی است قبل از سفر وارد سایت اتاقک شوید، نام سمنان یا شهر موردنظرتان را جست‌وجو کنید و از میان سوئیت‌ها، اقامتگاه‌های بوم‌گردی و دیگر گزینه‌ها، اقامتگاهی را که با بودجه و سلیقه‌تان هماهنگ است، به‌راحتی رزرو کنید. به این ترتیب، با خیال آسوده می‌توانید وقتتان را صرف گشت‌وگذار، خرید سوغات و لذت بردن از سفر کنید.

سوالات متداول درباره سوغات سمنان

معروف‌ترین سوغات سمنان چیست؟

از معروف‌ترین سوغات سمنان می‌توان به نان شیرمال، نان بقسمات، نان چای، حلوای سیاه، آروشه، چیکو، قالی، گلیم، جاجیم، منبت‌کاری و نمدمالی اشاره کرد.

از سمنان چه سوغات خوراکی بخریم؟

نان شیرمال، نان بقسمات، نان چای، نان قندی، حلوای سیاه، آروشه، آب‌نبات چیکو و انگور شاهرود از محبوب‌ترین سوغات خوراکی سمنان هستند.

معروف‌ترین صنایع‌دستی سمنان کدام‌اند؟

قالی، گلیم، جاجیم، منبت‌کاری، نمدمالی، چهل‌تکه‌دوزی، سفال، گلیج‌بافی و چلنگری از شناخته‌شده‌ترین صنایع‌دستی سمنان به شمار می‌روند.

بهترین بازارهای سمنان برای خرید سوغات کدام‌اند؟

بازار بزرگ سمنان، بازار شیخ علاءالدوله، تیمچه ولیعصر، بازارچه مهر ولایت و چند مرکز خرید دیگر از بهترین مکان‌ها برای خرید سوغات خوراکی و صنایع‌دستی سمنان هستند.

بهترین زمان خرید انگور شاهرود چه فصلی است؟

اگر می‌خواهید انگور تازه شاهرود را تهیه کنید، از اوایل تابستان تا اواسط پاییز بهترین زمان سفر و خرید این سوغات خوشمزه است.

مطالب مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

کسب‌وکارت رو در وبلاگ اتاقک معرفی کن

اگر صاحب اقامتگاه، کسب‌وکار محلی یا صاحب رستوران و … هستید، می‌تونید از طریق وبلاگ اتاقک با هزاران کاربر هدفمند در ارتباط باشید. فقط فرم زیر رو پر کن تا همکاران ما باهات تماس بگیرن.