سوغات و صنایع دستی

صنایع دستی و سوغات شاهین ‌شهر | سنتی و رنگارنگ

صنایع دستی یک شهر نشان‌دهنده هویت مردم آن دیار است و می‌تواند به‌عنوان یک یادگاری ارزشمند از آن سفر، خاطرات خوشی را برایمان تداعی کند. صنایع دستی شاهین‌ شهر هم گواه همین موضوع است و ما را به یاد روزهای خاطره‌انگیز و زیبایی می‌اندازد که در این خطه از ایران سپری کردیم. در این مقاله از وبلاگ گردشگری اتاقک تصمیم گرفتیم تا نگاهی به صنایع دستی و سوغات شاهین ‌شهر بیندازیم و بدین وسیله شناختی بیشتر نسبت به این شهر زیبا پیدا کنیم.

درباره شاهین‌ شهر

شهرستان شاهین‌شهر با نام کامل شاهین‌شهر و میمه، از شهرستان‌های استان اصفهان به‌شمار می‌آید. این شهرستان از دو بافت سنتی و جدید تشکیل شده است. در بافت جدید آن، شاهین‌شهر واقع شده و بیشتر شاهد زندگی شهرنشینی اقوام مختلفی هستیم که از اقصی نقاط ایران به این شهر مهاجرت کرده‌اند، درحالی‌که بافت قدیمی آن شامل شهرهای میمه و گز برخوار با قدمتی دیرینه است. عموما صنایع دستی و آثار باستانی این شهرستان متعلق به بافت قدیمی هستند.

در مجموع آب‌وهوای شاهین‌ شهر گرم و خشک است و در نتیجه بهترین زمان سفر به این شهر اوایل فصول بهار و پاییز خواهد بود. از‌سویی‌دیگر  موقعیت جغرافیایی و شرایط آب‌وهوایی در این منطقه باعث تولید محصولات کشاورزی مرغوبی نظیر انگور، گل‌های آفتابگردان و گیاهان دارویی خودرو شده است. این دسته از محصولات را به همراه فرآورده‌های حاصل از آن می‌توان به‌عنوان سوغاتی ارزشمند، از این شهر به‌یادگار برد. صنایع دستی شاهین‌شهر به‌دلیل نزدیکی به شهر اصفهان، شباهت زیادی به صنایع دستی اصفهان دارد.

برای آشنایی بیشتر مقاله شاهین شهر کجاست؟ را مطالعه کنید.

در این مطلب نگاهی به مهم‌ترین سوغات خوشمزه و صنایع دستی ارزشمند شاهین ‌شهر می‌اندازیم.

سوغات شاهین ‌شهر

سوغات شهرستان شاهین‌شهر و میمه، انواع شیرینی‌جات و تنقلات خوشمزه‌ای هستند که شباهت زیادی به محصولات اصفهان دارند. از سویی دیگر روستاهای اطراف شاهین‌شهر مکانی برای تولید محصولات زراعی و دامپروری هستند که به‌دلیل کیفیت بالا و طعم بی‌نظیرشان نظر هر گردشگری را به خود جلب می‌کنند.

گز

مقدار زیادی گز پسته ای جیده شده در یگ بشقاب

گز نوعی شیرینی خوش‌طعم و محبوب با قدمتی دیرینه است. این شیرینی برای اولین بار در زمان صفویه و در اصفهان تولید شد، پس از آن به دیگر شهرها راه یافت. گز از گیاهی به نام گز انگبین، به همراه  شکر و سفیده تخم‌مرغ  درست می‌شود و در آن از مغزهایی نظیر پسته، بادام و گردو استفاده خواهد شد. این شیرینی خوشمزه از تنوع بسیار بالایی برخوردار است و در نمونه‌های مختلف آردی، لقمه‌ای و برشی وجود دارد.

پولکی

انواع طعم های پولکی در کاسه های کوچک سفالی به رنگ آبی

پولکی نوعی شیرینی و از خانواده آب‌نبات‌ها است. از آن‌جایی که شکل ظاهری این شیرینی به‌صورت قطعات کوچک، گرد، نازک و شبیه سکه فلزی است، نام پولکی را برای آن انتخاب کرده‌اند. مواد اولیه که برای تهیه پولکی استفاده می‌شود، شیره اضافی و باقی مانده از فرآیند درست کردن نبات است که با اضافه کردن چاشنی‌های مختلفی نظیر زعفران، لیمو عمانی، کنجدی، نارگیلی، پسته‌ای، عسلی، کاکائویی، زنجبیلی، نعنایی، تنوع زیادی پیدا می‌کند. در شاهین‌شهر، مردم بیشتر پولکی را همراه با چای استفاده می‌کنند و معتقدند که پولکی به دلیل شیرینی کمترش نسبت به قند، ضرر کمتری برای سلامتی دارد.

اجاره خانه، سوئیت و اقامتگاه بومگردی در اصفهان

کلیک کنید

 

شیرینی کرکی

مقداری شیرینی کرکی که روی آن با پودر پسته تزیین شده

شیرینی کرکی از دیگر سوغاتی‌های خوشمزه‌ای است که بیشتر در اصفهان و شهرهای اطراف آن تولید می‌شود. این شیرینی با آرد سفید، آرد جوانه گندم، زعفران، روغن و شکر ساییده شده و هل تهیه می‌شود. لطافت و طعم بی‌نظیر آن باعث شده که در میان گردشگران، جایگاه ویژه‌ای داشته باشد.

کشمش و شیره انگور

شیره کشمش به رنگ قهوه ای تیره داخل یک ظرف بلوری در کمار چند ظرف کشمش

همان‌طور که می‌دانیم در شهرستان شاهین‌شهر باغات انگور به وفور یافت می‌شوند، بنابراین باغداران بخشی از محصولات خود را به صورت فرآورده‌های مختلفی نظیر کشمش، مویز و شیره درمی‌آورند تا گردشگران در تمامی فصول سال از سوغاتی این خطه بی‌نصیب نمانند. زمانی که فصل برداشت انگور فرا می‌رسد، باغداران بخشی از محصولات خود را برای شیره‌گیری استفاده می‌کنند تا از این ماده مقوی بتوان در تمامی فصول سال و به‌ویژه در روزهای سرد سال از آن استفاده کنند. بخش دیگری از انگورها را پس خشک کردن، در قالب کشمش‌های خوشمزه و متنوع ارائه می‌دهند.

گیاهان دارویی و عرقیجات

انواع روغن های گیاهی در شیشه و گل و گیاهان دارویی

یکی دیگر از محصولاتی که با سفر به شاهین‌شهر می‌توان تهیه کرد، گیاهان دارویی است که بیشتر در روستاهای سه و کلهرود به‌صورت خودرو پرورش می‌یابند. سفر به شاهین‌شهر فرصتی مناسب برای افرادی است که در جهت رفع کسالت، بیماری و فرار از خستگی‌های روزانه به دمنوش‌ها و عرقیجات گیاهی پناه می‌برند. گلاب‌های شهرستان شاهین‌شهر و میمه هم از کیفیت بسیار بالایی برخوردارند و می‌توانید آن‌ها را به‌عنوان یک سوغاتی ارزشمند برای عزیزانتان خریداری کنید.

محصولات لبنی

مقداری کره ، پنیر، شیر در یک پارچ بلوری و پنیر زرد رنگ و تخم مرغ در کنار هم

کمتر ایرانگردی است که تعریف ماست و نان محلی شاهین‌شهر و  میمه را نشنیده باشد. دوغ سنتی این شهر که طی فرآیندی تخمیری تهیه می‌شود، ترش مزه و بسیار مطبوع است. شهرت محصولات لبنی این منطقه به‌خاطر روستاهای کوهستانی اطراف شاهین‌شهر است که در دامنه‌ رشته کوه‌های کرکس قرار گرفته‌اند. در‌واقع آب‌وهوای مطبوع کوهستانی منجر به رونق دامپروری در این خطه شده و در پی آن محصولات لبنی بسیار خوش‌طعم و لذیذی تولید می‌شوند.

صنایع دستی شاهین شهر

صنایع دستی هر شهر، مهارت، ذوق و بينش مردمان آن‌جا را به رخ می‌کشند و در‌واقع بازتابی از تاريخ تمدن آن منطقه هستند. در شهرستان شاهین‌شهر و میمه هم شاهد  صنایع دستی متعدد و رنگارنگی هستیم که در آن روح مردم این خطه دمیده شده است.

قالی ‌بافی

یک قالی فرمز رنگ با طرح های سنتی

امروزه شهر میمه، به‌عنوان بخش مرکزی شهرستان شاهین‌شهر و میمه، یکی از مراکز مهم تولید قالی دستباف در استان اصفهان است که البته بیشتر قالی‌های این منطقه، توسط بسیاری از زنان خانه‌دار بافته می‌شوند. در این شهر قالی‌های متنوع در طرح‌ها و ابعاد مختلف، با استفاده از پشم که به رنگ‌های طبیعی آغشته شده، تولید می‌شوند و دنیایی رنگارنگ از طرح‌های زیبا را پیش روی شما به وجود ‌می‌آورند. گردشگران می‌توانند نمونه‌های مختلفی از فرش‌ و قالیچه یا تابلو فرش را متناسب با ذوق و سلیقه خود انتخاب کنند و با خود به یادگار ببرند.

گليم ‌بافی

بک دار گلیم با تار و پود و سفید و گلیمی تا نیمه بافته

گليم ‌بافی يكی از شاخه‌های قالی‌ بافی است که در آن از طرح‌های مختلف محلی استفاده می‌شود. برخی از مردم شهرستان با مهارت گلیم ‌بافی آشنا هستند و این کار را به خوبی انجام می‌دهند. در بافت این گلیم‌ها معمولا از پشم طبیعی گوسفند آغشته شده به رنگ‌های طبیعی، استفاده می‌شود و این نشان از کیفیت و اصالت این هنر است. اگر به شهرستان شاهین‌شهر  و میمه سفر کردید، حتما هنر گلیم ‌بافی این منطقه را به‌عنوان یک یادگاری زیبا به شهر خود ببرید.

میناکاری

چند ظرف میناکاری به رنگ آبی

میناکاری از هنرهای اصیل این خطه است که با مواد رنگین مات یا شفاف، روی فلز انجام می‌شود. میناکاری می‌تواند بر سفال و شیشه نیز انجام شود. شروع این هنر مربوط به دوره صفویه است، اما اوج شکوفایی آن به زمان پهلوی می‌رسد و توسط استاد شکرالله صنیع زاده توسعه یافت.

برای اجرای هنر میناکاری، به فلز و آتش نیاز خواهیم داشت و بعد از آن رنگ‌هایی ک به آن جلوه می‌دهند. این هنر در شاهین‌شهر بیشتر روی طلا، نقره و مس انجام می‌شود و همین امر بر ارزش آن می‌افزاید.

خاتم ‌کاری

انواغ ظرف های خاتم کاری شده

خاتم‌ کاری از زیباترین و رایج‌ترین، صنایع دستی شهرستان شاهین‌شهر و میمه است که از دیرباز در این خطه رواج دارد. در تعریف این هنر ظریف و فاخر باید گفت، اشیا با استفاده از چندضلعی‌های منظم در رنگ‌های مختلف مزین می‌شوند. این چندضلعی‌ها بر اساس نقوش هندسی مختلف از جمله مثلث در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند و طرح منظم و زیبایی را به وجود می‌آورند. با سفر به شاهین‌شهر و گشت‌وگذار در بازارهای آن می‌توانید نمونه‌های مرغوب و بی‌نظیری از خاتم کاری را به عنوان سوغات این شهر خریداری کنید.

قلم‌ زنی

فردی در حال قلم زنی یک سینی سی

قلم‌ زنی، هنر اصیل استان اصفهان است که توسط هنرمندان دیگر نقاط استان، به ویژه شاهین ‌شهر اجرا می‌شود. این هنر از تزیین و کندن نقوش بر اشیای فلزی به ویژه مس، طلا، نقره و برنج به‌وجود می‌آید. برای خلق این آثار ارزشمند، هنرمندان خوش‌ذوق شاهین‌شهری با ابزاری خاص و وارد کردن ضربات بر روی سطوح مختلف نقش گل و مرغ‌ یا اشعار زیبای فارسی، آیات و احادیث را حک می‌کنند. برای دیدن جلوه های این هنر می‌توانید به کارگاه‌های قلم ‌زنی بروید و صدای کوبیده شدن قلم بر مس را دنبال کنید.

منبت کاری

دستان کسی در حال انجام هنر منبت کاری با ابزاری خاص

منبت کاری از دیگر صنایع دستی است که از ذوق و هنر مردمان شاهین‌شهر و میمه بر‌گرفته می‌شود. در هنر منبت، طرح‌ها و نقوش به صورت برجسته بر روی چوب پدید می‌آیند و برای خلق این آثار ارزشمند نیاز به چوب طبیعی و شی نوک تیزی خواهیم داشت تا هنرمندان آن‌چه را که در فکر و ذهن خود دارند، با هنر دستشان، بر روی تکه‌ای چوب پیاده کنند. شما می‌توانید با سفر به این منطقه، آثار زیبای منبت کاری شده را که حاصل دسترنج و تفکر مردمان این دیار است، به یادگاری ببرید.

معرق کاری

یک صندوق چوبی که روی آن به وسیله گل های معرق نزیین شده

یکی دیگر از صنایع دستی این شهر، هنر معرق‌کاری است که توسط هنرمندان این خطه خلق می‌شود. این نوع صنایع دستی از الوار درختان منطقه تهیه می‌شود و مراحل تولید آن به‌این گونه است که ابتدا  طرح اولیه بر چوب‌‌ها پیاده می‌شود و سپس بر اساس طرح مورد نظر، به هم چسبانده خواهند شد تا وسایل زیبایی مانند مبلمان، جعبه‌های زینتی، سینی، ساعت و غیره به‌وجود آید.

 لوازم چوبی ساخته شده در شاهین‌شهر که با هنر معرق‌کاری مزین شده‌اند از خلق‌ و خوی و ظرافت دست هنرمندان این شهر نشات گرفته‌ و به‌قطع می‌توانند سوغاتی ارزشمند باشند.

 سفالگری

یک ظرف سفالی در حال ساخته شدن با دستان فردی هنرمند

هنر سفالگری در شاهین‌شهر قدمتی دیرینه دارد و علت پیدایش آن، وجود خاک رس مرغوب در زمین‌های این خطه است. برای خلق ظروف زیبای سفالی مردم این منطقه، خاک رس را تبدیل به گِل می‌کنند و با دستان هنرمندانشان به آن شکل می‌دهند. برای استحکام بیشتر ظروف سفالی، باید آن را در کوره‌های مخصوص گذاشت. پس از آن هم، ظروف سفالی را با رنگ‌ها و طرح‌های دلنشین می‌آرایند. ظروف سفالی زیبای این خطه، می‌توانند سوغاتی ارزشمند برای آنان که دوستشان دارید باشند.

سخن آخر

صنایع دستی و سوغات هر منطقه، نشانگر اصالت، قدمت، شیوه‌ زندگی و زیست مردمان آن دیار است و به‌نوعی امضای یادگاری از آن شهر به شمار می‌رود. در این مقاله تلاش کردیم تا شما عزیزان را با صنایع دستی و سوغات منحصربه‌فرد شاهین ‌شهر آشنا کنیم. اگر به شاهین ‌شهر و میمه سفر کردید، حتما یکی از محصولات آن را به عنوان یک یادگاری جذاب تهیه کنید. در ضمن با مراجعه به سایت اتاقک می‌توانید برای رزرو اقامتگاه در شاهین ‌شهر اقدام کنید و سفری به‌یادماندنی به این شهر داشته باشید.

5/5 - (1 امتیاز)
اتاقک

مائده سمیع‌زاده

مائده هستم. فارغ‌التحصیل رشته برق و مخابرات، اما از اون جایی که عاشق طبیعت و ایران‌گردی هستم، تصمیم گرفتم، با نوشته‌هام پلی بشم برای آشنا کردن شما با طبیعت بکر و زیبای ایران عزیزمون، به قول نیما یوشیج هر قدر به طبیعت نزدیک شویم، زندگی شایسته تری پیدا می‌کنیم.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا