صنایع دستی استان کردستان |‌ هنری از کرد زبان‌های ایرانی

آشنایی با سوغات و صنایع دستی استان کردستان

صنایع دستی استان کردستان

عکس از گوگل

به هر منطقه‌ای از ایران که سفر می‌کنیم صنایع دستی متفاوت و مختص به آن شهر را با تاریخچه‌ای طولانی می‌بینیم. این روزها صنایع دستی جزئی ازمیراث فرهنگی است. کردستان یکی از استان‌های غربی ایران است که افراد مختلفی در روستاها و شهرهایش به ساخت صنایع دستی مشغول‌اند. لباس کردی یکی از معروف‌ترین هنرهای دستی مردم این استان است.

سبک زندگی و فرهنگ بومی ساکنین این منطقه در ساخت صنایع دستی این استان بی‌تاثیر نیست. معمولا برای تولید این هنر‌های دستی از عناصر طبیعی و دامی مثل چوب درخت‌ها و یا پشم گوسفندان استفاده می‌شود. کردها مثل اقوام دیگر ایران با تولید صنایع دستی هم امرار معاش کرده و هم لوازم مورد نیاز خود را تامین می‌کنند. با اجاره ویلا در یکی از شهرهای استان کردستان به این سرزمین کوهستانی و سرسبز سفر کنید و با آداب‌و‌رسوم این شهرها بیشتر آشنا شوید. 

سوغاتی استان کردستان

عکس از گوگل

کلاش بافی

اگر به کردستان بروید یک وسیله دست‌ساز با نامی جالب می‌بینید. کلاش بر خلاف اسمش گیوه‌ای محلی و پای‌افزاری کردی است که از الیاف طبیعی بافته می‌شود. جالب است بدانید که کلاش‌های کردستان نه تنها در ایران بلکه در جهان هم شناخته‌شده است و قدمتی ۸۰۰ ساله دارد.

تولید کلاش در این استان رونق خوبی دارد و مردان و زنان زیادی در شهرهایی مثل سرو‌آباد، مریوان و اورامان به این کار مشغول‌اند. تولید رویه کلاش که بافتی ظریف دارد به عهده زن ها و زیره آن را مردها به عهده دارند و رنگ‌هایی که در این گیوه به کار می‌رود سفید، آبی و قرمز است.

کلاش‌های کردستان در مریوان و منطقه‌هایی مثل کانی‌دینار و جوجه‌سازی ساخته می‌شود. بیشترین سهم صادرات این صنایع دستی به کردستان عراق است. با اجاره آپارتمان در مریوان می‌توانید به بازارهای سنتی این شهر بروید و سوغاتی‌های مورد نظرتان را بخرید.

سوغاتی استان کردستان

عکس از گوگل

شال بافی

اگر به تاریخچه این صنایع دستی نگاه کنید می‌بینید شال‌بافی از گذشته‌های دور تا  به حال در کردستان رواج داشته و برخلاف نامش جالب است بدانید که این شال نوعی پوشش مردانه است.

مواد اولیه این دست‌بافت ظریف و زیبا از پشم نوعی بز‌، به نام مرغز، که پشم لطیفی دارد تهیه می‌شود و تولید آن را زنان و مردان شهرستان‌های بانه، سقز، مریوان و روستاهایی مثل کماله، اورامان تخت، آرمرده و ترجان برعهده دارند. این شال با توجه به الیافش خاصیت جالبی دارد، مثلا در تابستان خنک و در زمستان گرم است و حشرات گزنده از آن دوری می‌کنند.

شال بافی

عکس از گوگل

موج بافی

موج نوعی پارچه است که با استفاده از پشم گوسفندان بافته می‌شود و از آن برای تولید روانداز کرسی، سجاده و پتو استفاده می‌کنند. شما می‌توانید با سفر به کردستان عشایری را ببینید که سال‌ها است در رشته موج بافی فعالیت می‌کنند.

در گذشته موج در لیست جهیزیه‌ دختران کرد و عشایر بوده است. نقوش موج را با طرح‌هایی مثل ترنج‌دار گنبدی، برگ بیدی، چشم بلبلی، سیاه‌وسفید، چهارخانه، گل‌گله، درخت و ماهی، پروانه و محراب می‌بافند.

هنوز هم اگر به بازارهای سنتی کردستان بروید چند استاد هنرمند موج‌باف را خواهید دید که با عشق و علاقه این هنر را زنده نگه داشته‌اند. 

صنایع دستی سقز

عکس از گوگل

گلیم بافی

گلیم‌بافی، یکی از صنایع دستی زیبای استان کردستان و از اولین ‌هنرهای فلات ایران است که شهرت جهانی دارد. اگر به گذشته سفر کنید می‌بینید که کرد‌زبان‌ها از گلیم برای کف‌پوش و تزئین خانه‌ و یا یک زیرانداز گرم و قابل حمل استفاده می‌کردند. هنرمندان این حوزه برای تار گلیم از نخ پنبه‌ای و برای پود آن از نخ پشمی دولای تابیده و الوان استفاده می‌کنند.

رایج‌ترین نوع بافت گلیم در کردستان بافت چاکدار است که ساختاری منحنی و ظریف دارد و با دیدنش محو زیبایی آن می‌شوید. این گلیم‌ها از نقش‌هایی مثل گل وکیلی، گل فرنگ، گل چایی، دست و دلبر، نقشه قفقاز، گل چینی، محرمات، نقشه موسایی، گل میرزا علی و قاب قرآن بافته می‌شوند.

شما می‌توانید گلیم کردستان را از شهرهایی مثل سنندج، بیجار، سقز و روستاهای اطراف مریوان خریداری کنید. با رزرو آنلاین سوئیت در سقز از کارگاه‌ های گلیم‌بافی این شهر دیدن کنید و از هنر دست هنرمندان سقزی لذت ببرید.

صنایع دستی سنندج

عکس از گوگل

نمدمالی

نمدمالی از صنایع دستی قدیمی کردستان با سابقه‌ای ۳۰۰۰ ساله است و معمولا برای تهیه زیراندازهای مختلف به‌کار می‌رود. برای تولید نمد عملی به‌عنوان بافتن انجام نمی‌شود بلکه با ایجاد فشار، رطوبت و حرارت الیاف‌ها در هم می‌روند. مواد اولیه آن پشم حلاجی شده گوسفند، رنگ‌های طبیعی، آب و صابون است.

الیاف فشرده این نمدها ضد‌آب و عایق دما است و تولید آن به حدود یک روز زمان نیاز دارد. گرمای حاصل از تماس بدن با نمد سبب گردش خون بهتر در آن ناحیه می‌شود. اگر از درد کمر و دردهای رماتیسمی رنج می‌برید می‌توانید از نمد برای تسکین گرفتگی عضلات نیز استفاده کنید.

صنایع دستی سنندج

عکس از گوگل

جاجیم بافی

جاجیم بافی از قدیمی‌ترین صنایع دستی ایران و استان کردستان است. اگر به شهرهای این استان سفر کنید می‌توانید وسایلی مثل زیرانداز و رویه کرسی را ببینید که در تولید آن‌ها از بافت جاجیم استفاده شده است. جاجیم پارچه‌ای ضخیم و بدون پرز است که به گلیم شباهت دارد و به صورت راه‌‌راه با نخ‌های پشمی، پنبه‌ای، ابریشمی، کرک، رنگ‌های گیاهی و طرح‌های ساده هندسی بافته می‌شود.

در حال حاضر از جاجیم برای تهیه پتو، رختخواب، زیرانداز دو رو، پشتی، سجاده نماز، رومبلی و تولید کیف و کفش استفاده می‌شود و معمولا این محصول‌ها هنر دست زن‌های عشایر کردستانی است.

صنایع دستی سنندج

عکس از گوگل

نازک کاری چوب

قدمت نازک‌کاری چوب در استان کردستان به یک قرن‌و‌نیم قبل برمی‌گردد. هنرمندان این رشته قطعه‌های چوب درختانی مثل گردو  و سنجد را صیقل می‌دهند و با روکش کردن آن طرح و نقش زیبایشان را به نمایش در‌می‌آورند. به احتمال زیاد شما محصول‌های نازک کاری کردستان را بارها دیده‌اید.

امروزه با استفاده از این هنر ظریف محصولاتی مثل تخته‌نرد، میز شطرنج، جعبه جواهر، قوطی سیگار،‌ عصا، رحل و قاب عکس را می‌سازند که طرفداران زیادی دارد. کردستان و به‌ خصوص شهر سنندج از مهم‌ترین مرکز‌های تولید محصولات نازک‌کاری چوب به حساب می‌آیند.

صنایع دستی

عکس از گوگل

گیوه چاروق

همان‌ طور که می‌دانید گیوه پا افزاری محلی است اما اینکه چرا گیوه بعد از گذشت سال‌ها هنوز هم طرفداران خود را دارد باید بگوییم چون این محصول سبک، مقاوم، خنک، راحت و ارزان است و روستاییان و عشایر خودشان می‌توانند آن را تولید کنند. گیوه چاروق یکی از صنایع دستی معروف کردستان است و رویه‌ای از نخ پرگ و ریسمان‌های پنبه‌ای دارد و انتهای آن را با لته‌های به هم فشرده و یا چرم در هم می‌کشند. گیوه چاروق برای فصل‌های بهار تا پاییز بهترین انتخاب برای مردم سخت‌کوشی است که برای کشاورزی و دامداری باید از راه های صعب‌العبور بگذرند.

گیوه چاروق

عکس از گوگل

تهیه شده توسط تیم تولید محتوای اتاقک

من يه مهندس معمارم و عاشق تجربه‌های جدید، تجربه هر چيزی كه تو زندگی حالم رو خوب كنه. نوشتن یکی از اون تجربه‌های هیجان‌انگیزه که باهاش می‌تونم به هر جایی که دوست دارم سفر کنم و هر کسی‌‌ام که دوست داره می‌تونه باهام هم‌سفر شه.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.