خانه های تاریخی تهران، گنجینه‌هایی ارزشمند از معماری دوران قاجار تا پهلوی هستند که هویت شهری پایتخت را در محله‌هایی مانند عودلاجان، بهارستان و تجریش روایت می‌کنند. این بناهای باشکوه، امکان تماشای مستقیم هزاران شیء تاریخی و هنر اصیل ایرانی را با هزینه‌های مقرون‌به‌صرفه فراهم کرده‌اند. برای دسترسی به جدول مشخصات، آدرس دقیق، هزینه بلیت و لیست ۱۵ عمارت تاریخی پایتخت، تا انتها همراه ما باشید.
خانه های تاریخی تهران کدامند؟
تهران فقط شهری مدرن و پرهیاهو نیست؛ در گوشه‌وکنار آن خانهها و عمارتهای تاریخی ارزشمندی قرار دارند که بخشی از هویت و تاریخ پایتخت را روایت می‌کنند. در جدول زیر می‌توانید با معروف‌ترین خانه های تاریخی تهران و ویژگی‌های هر یک آشنا شوید.
| نام خانه | دوره ساخت | محله | ساعت بازدید | هزینه ورودی |
|---|---|---|---|---|
| خانه موزه مقدم | قاجار؛ در سال ۱۳۱۱ دکتر محسن مقدم در این خانه ساکن شد. | خیابان امام خمینی | نیمه اول سال: ۱۰ تا ۱۸؛ نیمه دوم سال: ۹ تا ۱۷ | ۳۰ هزار تومان؛ درحال‌حاضر تعطیل است. |
| خانه موتمنالاطبا | قاجار، دوره ناصرالدین‌شاه | پامنار | ۱۰ تا ۱۸ | ۱۰۰ هزار تومان |
| خانه سلطان بیگم | حدود ۱۵۰ تا ۲۰۰ سال قدمت | پامنار / عودلاجان | ۹ تا ۱۷؛ پنجشنبه‌ها تا ۱۳؛ جمعه تعطیل | ۲۰ هزار تومان |
| خانه کاظمی | اواخر قاجار تا اوایل پهلوی اول | امامزاده یحیی / عودلاجان | ۹ تا ۱۸؛ به‌جز دوشنبه‌ها و تعطیلات | رایگان |
| عمارت مسعودیه | دهه ۱۲۵۰ شمسی، قاجار | بهارستان | ۱۰ تا ۱۹ | حدود ۵۰ هزار تومان |
| خانه دبیرالملک | قاجار، دوره ناصرالدین‌شاه | بهارستان / سرچشمه | ۱۰ تا ۱۸ | رایگان |
| خانه سیمین و جلال | اوایل دهه ۱۳۳۰، پهلوی | دزاشیب / تجریش | ۹ تا ۱۷؛ شنبه تعطیل | ۲۰ هزار تومان |
| خانه تیمورتاش | حدود ۱۶۰ ساله، قاجار | میدان حر | دوشنبه: ۱۴ تا ۱۷؛ جمعه: ۹ تا ۱۷ | رایگان |
| خانه حسین خداداد (تماشاگه زمان) | قاجار؛ بازسازی در ۱۳۴۲ | زعفرانیه | ۹ تا ۱۶ | ۲۰۰ هزار تومان؛ دانش‌آموزی و دانشجویی ۱۴۰ هزار تومان |
| خانه مینایی | قاجار | منیریه | ۹ تا ۱۷؛ شنبه تعطیل | رایگان |
| خانه شقاقی (عمارت کوشک) | پهلوی؛ ۱۳۱۰ | خیابان فردوسی | بازدید عمومی آزاد ندارد | نیازمند مجوز |
| خانه فاموری | قاجار | جمهوری / پل حافظ | ۱۰ تا ۲۳:۳۰ | رایگان؛ هزینه مربوط به سفارش کافه است |
| عمارت عینالدوله | قاجار؛ دهه ۱۲۶۰ شمسی | پاسداران / هروی | ۸ تا ۱۶؛ جمعه تعطیل | رایگان |
| خانه دکتر حسابی | سال ۱۳۱۰؛ پهلوی اول | تجریش / مقصودبیک | ۱۰ تا ۱۲ و ۱۴ تا ۱۶ | ۳۰ هزار تومان |
خانه های تاریخی تهران در دوره قاجار
در این بخش به‌سراغ خانه های تاریخی تهران به‌جامانده از دوره قاجار می‌رویم. با بازدید از خانههای قاجاری تهران، می‌توانید سبک زندگی، ذوق هنری و مناسبات اجتماعی تهران قدیم را در دل گچ‌بری‌ها، کاشی‌کاری‌های رنگارنگ و حیاط‌های باصفا ببینید.
خانه موزه مقدم
اصل بنا و شالوده اولیه خانه مقدم در پایان دوره قاجار توسط محمدتقی‌خان احتساب‌الملک (از مسئولان عالی‌رتبه دربار قاجار و رئیس احتسابیه یا شهردار وقت تهران) احداث شد و در سال ۱۳۱۱ خورشیدی به فرزندش، دکتر محسن مقدم (استاد باستان‌شناسی دانشگاه تهران) رسید.
ویژگی شاخص این بنا، تلفیق معماری ایرانی و اروپایی در یک حیاط است؛ زیرا دکتر مقدم یک بنای کاملاً اروپایی را در کنار عمارت ایرانی برای همسرش فرانسوی‌اش سلما احداث کرد. داخل این عمارت قدیمی، کلکسیون بی‌نظیری از سفالینه‌ها، پارچه‌ها، سکههای تاریخی و کاشیهای دوره زندیه نگهداری میشود که توسط دکتر مقدم و همسرش در طول زندگی‌شان گردآوری شدهاند. این مجموعه در سال ۱۳۵۱ به دانشگاه تهران واگذار شد.
خانه مقدم بهترین خانه تاریخی تهران برای علاقه‌مندان به عکاسی است. اگر قصد عکاسی دارید، توصیه می‌کنیم با مطالعه بیشتر درباره خانه مقدم تهران، با ساعات بازدید از خانه بیشتر آشنا شوید و قابی متفاوت را خلق کنید. برای اطلاعات به‌روز درباره بهای بلیت، رویدادها و…، به وبسایت رسمی مجموعه مراجعه کنید.
- ساعت بازدید: نیمه اول سال ۱۰:۰۰ تا ۱۸:۰۰ و نیمه دوم سال ۰۹:۰۰ تا ۱۷:۰۰ (دوشنبه‌ها تعطیل)؛
- آخرین هزینه بلیت: ۳۰٬۰۰۰ تومان (موزه درحال‌حاضر تعطیل است)؛
- مدت زمان پیشنهادی: ۱ الی ۳ ساعت؛
- شماره تماس: ۰۲۱۶۶۴۶۳۱۴۴؛
- نزدیکترین مترو: ایستگاه حسنآباد در خط ۲ مترو تهران و پس‌از آن حدود ۵۰۰ متر (۵ دقیقه پیاده‌روی).
خانه موتمنالاطبا
خانه موتمنالاطبا در دوره ناصرالدین‌شاه قاجار ساخته شد و متعلق به میرزا زین‌العابدین‌خان دنبلی، پزشک مخصوص دربار بود. خانه موتمنالاطبا در سال ۱۳۷۹ به ثبت ملی رسید. این عمارت، اولین خانه سه‌طبقه تهران است که استفاده گسترده از طیف رنگ‌های آبی و فیروزه‌ای در معماری، آن را از سایر خانه های تاریخی تهران متمایز کرده است.
محبوبیت این بنا به قدری است که لوکیشن اصلی بسیاری از سریال‌های تاریخی در آن قرار داشته و خبر خوب اینکه، درحال‌حاضر امکان عکاسی با لباس‌های سنتی قاجاری در فضاهای داخلی آن فراهم است.
ازآنجاکه این خانه معمولاً لوکیشن فیلمبردای و عکاسی است، اگر قصد بازدید از خانه موتمنالاطبا را دارید، توصیه می‌کنیم پیش‌از مراجعه با شماره ۰۹۰۳۰۷۸۸۲۶۴ هماهنگ کنید تا از امکان بازدید در زمان موردنظرتان مطمئن شوید.
- ساعت بازدید: ۱۰:۰۰ تا ۱۸:۰۰؛
- هزینه بلیت ۱۴۰۵: ۱۰۰ هزار تومان؛
- مدت زمان پیشنهادی: ۱ تا ۲ ساعت؛
- شماره تماس: ۰۹۰۳۰۷۸۸۲۶۴؛
- نزدیکترین مترو: ایستگاه‌های بهارستان (خط ۲) و ملت (خط ۲) با حدود ۱۵ تا ۲۰ دقیقه پیاده‌روی تا مقصد.
آدرس خانه موتمنالاطبا
میدان بهارستان، خیابان پامنار، روبه‌روی مسجد آیت‌الله کاشانی، کوچه موتمنالاطبا، پلاک ۱۳
خانه سلطان بیگم
این عمارت قدمتی ۱۵۰ تا ۲۰۰ ساله دارد و مالک اولیه آن سلطان بیگم شجاعی، همسر محمدرضا شجاع‌الملک و خواهر همسر احمدشاه قاجار بود. ویژگی منحصربه‌فرد این بنا، تالار آینه شگفت‌انگیز آن با مقرنس‌کاری‌های ظریف و بادگیرهای متصل به حوض‌خانه است که در گذشته نقش سیستم سرمایش طبیعی خانه را داشتند.
کتابخانه این مجموعه بیش‌از ۶۰۰۰ جلد کتاب دارد و در فهرست ۱۰۰۱ کتابخانه ارزشمند جهان در IFLA (فدراسیون بین‌المللی انجمن‌ها و مؤسسات کتابداری) ثبت شده است. امروزه خانه سلطان بیگم بهعنوان خانه موزه بازار تهران فعالیت می‌کند و بهدلیل ویژگی‌های خاص و قیمت بسیار مقرون‌به‌صرفه‌اش، یکی از خانه های تاریخی تهران است که ارزش بازدید بالایی دارد.
- ساعت بازدید: ۹:۰۰ تا ۱۷:۰۰ (پنجشنبه‌ها تا ۱۳:۰۰، جمعه‌ها تعطیل)؛
- هزینه بلیت ۱۴۰۵: ۲۰ هزار تومان؛
- مدت زمان پیشنهادی: ۱ الی ۲ ساعت؛
- شماره تماس: ۰۲۱۳۳۹۱۰۴۴۴؛
- نزدیکترین مترو: ایستگاه مترو امام خمینی (تقاطع خط ۱ و خط ۲)، پس‌از آن با پیاده‌روی کوتاه یا استفاده از تاکسی‌های میدان امام خمینی می‌توانید به خیابان امیرکبیر و محله پامنار برسید.
آدرس خانه سلطان بیگم
میدان امام خمینی، ابتدای خیابان امیرکبیر، خیابان ناظم‌الاطبا، کوچه دشتی، کوچه کمالی
خانه کاظمی
ساخت این خانه از اواخر دوره قاجار آغاز و در اوایل پهلوی اول تکمیل شد و مالک آن میرزا سید کاظم تفرشی، اصطبل‌دار ناصرالدین‌شاه بود. مساحت اولیه این مجموعه ۲۰۰۰ مترمربع بود که امروزه تنها بخش شاه‌نشین و دو حیاط از بنای اصلی باقی مانده است. داخل این عمارت، بخش‌های مختلفی شامل موزه مردم‌شناسی، موزه مشاهیر، نگارخانه و تماشاخانه قرار دارد که مشاغل و پوشش مردم تهران قدیم را به نمایش می‌گذارد.
خانه کاظمی یکی از خانه های تاریخی تهران است که در قلب بافت تاریخی چاله میدان و عودلاجان قرار دارد. به‌همین‌دلیل، توصیه می‌کنیم بازدید از این خانه را به ساعات بعدازظهر موکول نکنید. بهترین حالت این است که صبح از خانه کاظمی بازدید کنید و سپس پیاده به‌سمت بازارچه عودلاجان و تیمچه اکبریان بروید تا پیش‌از تعطیلی مغازه‌های بافت سنتی تهران، از مسیر لذت ببرید.
- ساعت بازدید: ۰۹:۰۰ تا ۱۸:۰۰ (به‌جز دوشنبه‌ها و روزهای تعطیل)؛
- هزینه بلیت: رایگان؛
- مدت زمان پیشنهادی: ۱.۵ ساعت؛
- نزدیکترین مترو: ایستگاه پانزده خرداد (خط ۱) و ایستگاه بهارستان (خط ۲)، پس‌از آن با پیاده‌روی یا استفاده از تاکسی‌های اطراف، عرض ۱۰ تا ۱۵ دقیقه به این بنای تاریخی می‌رسید.
اگر قصد بازدید از خانه کاظمی را دارید
فقط برای دیدن خود بنا نروید؛ یک برنامه کوتاه برای پیاده‌روی در محله امامزاده یحیی و کوچه‌های قدیمی اطراف هم در نظر بگیرید. هنگام بازدید، حتماً سری به بخش مردم‌شناسی و طبقات مختلف خانه بزنید و برای تماشای ارسی‌ها و شیشه‌های رنگی طبقه بالاتر زمان بگذارید. تجربه بازدیدکنندگان نشان می‌دهد که حیاط، شاه‌نشین و پنجره‌های رنگی از جذاب‌ترین قسمت‌های مجموعه هستند.
عمارت مسعودیه
این مجموعه در دهه ۱۲۵۰ شمسی توسط مسعود میرزا ظل‌السلطان، فرزند ناصرالدین‌شاه، بنا شد. عمارت مسعودیه با مساحت ۴۰۰۰ مترمربع، بیش‌از ۱۰ بنای مستقل را در خود جای داده که از میان آنها می‌توان به عمارت سیدجوادی، عمارت مشیرالملکی و عمارت دیوان‌خانه اشاره کرد.
ویژگی منحصربه‌فرد تاریخی این عمارت که آن را از دیگر خانه های تاریخی تهران متمایز می‌کند، این است که اولین کتابخانه ملی و اولین موزه ملی ایران در این مجموعه تأسیس شدند. این بنا ویژگی‌های متمایز زیادی دارد که در عمارت مسعودیه، می‌توانید بیشتر درباره آن بخوانید.
توجه داشته باشید که پیدا کردن جای پارک در خیابان اکباتان و میدان بهارستان در روزهای کاری تقریباً غیرممکن است؛ بنابراین، فکر بردن ماشین شخصی را نکنید و از ایستگاه مترو ملت استفاده کنید که تنها ۵ دقیقه با ورودی فاصله دارد.
با توجه به فاصله کوتاه خیابان پیروزی تا محدوده سرچشمه، اگر پس‌از تماشای این بنا علاقه داشتید روحتان را با نوای موسیقی نوازش کنید، می‌توانید از خانه موزه استاد معین هم دیدن کنید؛ چرا که این بنای تاریخی، امروزه به مرکز تخصصی موسیقی، ادبیات تبدیل شده است.
- ساعت بازدید: ۱۰:۰۰ تا ۱۹:۰۰؛
- آخرین قیمت بلیت: در حدود ۵۰ هزار تومان (بهتر است پیش‌از مراجعه، تلفنی استعلام بگیرید)؛
- مدت زمان پیشنهادی: ۲ الی ۳ ساعت؛
- شماره تماس: ۰۲۱۳۳۹۹۲۰۱۲؛
- نزدیکترین مترو: ایستگاه ملت در خط ۲ مترو، پس‌از آن با ۵ دقیقه پیاده‌روی در خیابان اکباتان به عمارت می‌رسید.
اقامتگاه‌های تهران
خانه دبیرالملک
این عمارت در دوره ناصرالدین‌شاه قاجار ساخته شد و به میرزا محمدحسین‌خان فراهانی، وزیر داخلی و مستوفی دربار تعلق داشت. ویژگی معماری منحصربه‌فرد این خانه، طراحی کاملاً متقارن آن است؛ به‌طوری‌که شاه‌نشین در مرکز قرار گرفته و تمام اتاق‌ها با چیدمانی یکسان در دو طرف آن ساخته شدهاند.
این بنا در اسفند ۱۳۸۴ ثبت ملی شد و کاربری فعلی آن، شامل خانه فراغت، استودیو، اتاق فرار و اتاق سینما است. اگر به بناهای این محدوده علاقه‌مندید، با کسب اطلاعات کافی درباره خانه ظهیرالاسلام و بازدید از آنجا، می‌توانید معماری زیبای آن را تماشا کنید.
- ساعت بازدید: ۱۰:۰۰ تا ۱۸:۰۰؛
- هزینه بلیت: رایگان؛
- مدت زمان پیشنهادی: ۱ تا ۲ ساعت؛
- نزدیکترین مترو: ایستگاه مترو بهارستان (در خط ۲)، از این ایستگاه می‌توانید با پیاده‌روی یا تاکسی به خیابان جاویدی و کوچه حنیف‌نژاد برسید.
آدرس خانه دبیرالملک
میدان بهارستان، پایین‌تر از چهارراه سرچشمه، کوچه قوام‌الحضور، خیابان جاویدی، کوچه فخرالملک (حنیف‌نژاد)، پلاک ۱۱
خانه های تاریخی تهران در دوره پهلوی
معماری خانه های تاریخی تهران در دوره پهلوی، نمایانگر دوران گذار از بافت سنتی قاجار به سبک‌های مدرن اروپایی است. در خانههای پهلوی تهران، تلفیق جذابی از هنر اصیل ایرانی و امکانات نوپای زندگی شهری را مشاهده خواهید کرد.
خانه سیمین و جلال
این بنا در اوایل دهه ۱۳۳۰ شمسی توسط سرهنگ معینی، از دوستان جلال آل‌احمد، طراحی و ساخته شد. مساحت کل زمین آن، ۴۲۰ مترمربع و زیربنای آن ۲۵۰ مترمربع است. ویژگی منحصربه‌فرد این مجموعه، دست‌نخورده باقی ماندن چیدمان اصلی خانه است؛ به‌نحوی‌که حلقه‌های ازدواج سیمین دانشور و جلال آل‌احمد، لباس‌ها و یادداشت‌های روزمره آنها همچنان در موزه نگهداری میشود. این خانه در سال ۱۳۸۳ ثبت ملی شد و در ۸ اردیبهشت ۱۳۹۷ (سالروز تولد سیمین دانشور) به موزه تغییر کاربری داد.
- ساعت بازدید: ۹:۰۰ تا ۱۷:۰۰ (شنبه‌ها تعطیل است)؛
- هزینه بلیت در ۱۴۰۵: ۲۰ هزار تومان؛
- مدت زمان پیشنهادی: ۱ الی ۲ ساعت؛
- شماره تماس: ۰۲۱۲۲۷۰۵۹۶۹؛
- نزدیکترین مترو: ایستگاه تجریش در خط ۱، پس‌از خروج از ایستگاه تجریش در میدان تجریش، می‌توانید با تاکسی یا پیاده‌روی به‌سمت دزاشیب، خیابان شهید رمضانی و بن‌بست ارض بروید.
آدرس خانه سیمین و جلال
تجریش، دزاشیب، خیابان شهید رمضانی، کوچه رهبری، کوچه پسندیده، بن‌بست ارض، پلاک ۱
خانه تیمورتاش (موزه جنگ)
این عمارت قدمتی ۱۶۰ ساله دارد و متعلق به عبدالحسین تیمورتاش، اولین وزیر دربار پهلوی بود. تلفیق سه سبک معماری ایرانی، روسی و هندی، ویژگی منحصربه‌فرد این خانه است؛ به‌طوری‌که هیچ عمارت دیگری در تهران این سه سبک را هم‌زمان در نمای خود ندارد.
این بنا در مهر ۱۳۸۳ بهعنوان یکی از خانه های تاریخی تهران به ثبت ملی رسید. درحال‌حاضر طبقه اول آن بهعنوان موزه جنگ فعالیت می‌کند و زیرزمین عمارت که در گذشته آب‌انبار اصلی بوده، به کافه تبدیل شده است. با نگاهی به سابقه تاریخی و معماری خانه تیمورتاش، می‌توانید اطلاعات بیشتری درباره این خانه قدیمی به دست آورید.
- ساعت بازدید: فقط دوشنبه‌ها (۱۴:۰۰ تا ۱۷:۰۰) و جمعه‌ها (۹:۰۰ تا ۱۷:۰۰)؛
- هزینه بلیت: رایگان؛
- مدت زمان پیشنهادی: ۱.۵ ساعت؛
- شماره تماس: ۰۲۱-۶۶۴۹۴۱۴۹؛
- نزدیکترین مترو: ایستگاه میدان حر در خط ۲، پس‌از خروج از ایستگاه، با چند دقیقه پیاده‌روی به خیابان امام خمینی و محوطه دانشگاه جنگ می‌رسید.
خانه حسین خداداد (تماشاگه زمان)
بنای اولیه این عمارت مربوط به دوره قاجار است؛ اما در سال ۱۳۴۲ توسط حسین خداداد بازسازی و تکمیل شد. این عمارت ۷۰۰ مترمربعی، اولین موزه ساعت ایران است و مجموعهای از ساعت‌ها و ابزارهای سنجش زمان از ایران و کشورهای مختلف، از جمله نمونه‌های اروپایی (از کشورهای انگلیس، سوئیس و فرانسه)، در آن به نمایش گذاشته شده است. نمای آبی‌رنگ عمارت، یکی از شاخص‌ترین ویژگی‌های بصری آن است که باعث شده از دیگر خانه های تاریخی تهران متمایز شود.
کافه ریبار که در حیاط خانه حسین خداداد قرار دارد و در لیست بهترین کافه‌های تهران می‌توان نام آن را جستجو کرد، به‌خاطر صبحانه‌هایش شهرت زیادی دارد. اگر قصد دارید برای صرف صبحانه به این کافه مراجعه کنید، بهتر است از قبل میز خود را رزرو کنید؛ اما اگر هدف اصلی شما بازدید از موزه و عکاسی از نمای آبی‌رنگ عمارت است، انتخاب روزهای وسط هفته می‌تواند تجربه بهتری برایتان باشد.
- ساعت بازدید: از ۹ تا ۱۶ (به‌جز ایام سوگواری)؛
- هزینه بلیت: ۲۰۰ هزار تومان (با تخفیف دانش‌آموزی و دانشجویی ۱۴۰ هزار تومان)؛
- مدت زمان پیشنهادی: ۲ الی ۳ ساعت؛
- شماره تماس: ۰۲۱۲۲۴۱۷۳۳۶؛
- نزدیکترین مترو: ایستگاه تجریش در خط ۱ مترو تهران، از این ایستگاه تا موزه حدود ۱۵ تا ۲۰ دقیقه پیاده‌روی به‌سمت جنوب در خیابان ولیعصر و سپس منطقه زعفرانیه نیاز است.
آدرس خانه حسین خداداد (تماشاگه زمان)
خیابان ولیعصر، ابتدای خیابان زعفرانیه، نبش چهارراه پرزین بغدادی، پلاک ۱۲
کافه گردی در خانههای قدیمی تهران
کافه‌های خانه‌ای را در ساعات خلوت‌تر انتخاب کنید تا فرصت بیشتری برای نشستن در حیاط، تماشای معماری قدیمی و عکاسی داشته باشید. قبل از مراجعه هم ساعت کاری، امکان رزرو و ظرفیت کافه را بررسی کنید؛ به‌خصوص اگر آخر هفته قصد رفتن دارید.
برای ادامه سفر
خانه مینایی
این خانه در دوره قاجار بنا شد و مالک اصلی آن منیرالسلطنه، همسر ناصرالدین‌شاه بود. فرهاد مینایی این خانه را در سال ۱۳۴۵ به قیمت ۱۴۰ هزار تومان خریداری کرد. ویژگی منحصربه‌فرد خانه مینایی که آن را از دیگر خانه های تاریخی تهران متمایز می‌کند، این است که تنها موزه شهری و روایت‌محور تهران به‌شمار می‌رود. جالب است بدانید که محتوای روایی داخل این موزه در هر فصل تغییر می‌کند تا داستان‌های متفاوتی از محله منیریه و طهران قدیم را روایت کند.
ازآنجاکه بخشی از این روایت‌ها از طریق ابزارهای صوتی و تعاملی در اختیار بازدیدکنندگان قرار می‌گیرد، برای اینکه تجربه کامل‌تری داشته باشید، بهتر است فقط به تماشای فضای خانه اکتفا نکنید و هنگام بازدید، حتماً بخش‌های روایی و صوتی موزه را دنبال کنید.
- ساعت بازدید: ۰۹:۰۰ تا ۱۷:۰۰ (شنبه‌ها تعطیل)؛
- هزینه بلیت: رایگان؛
- مدت زمان پیشنهادی: ۱ ساعت؛
- شماره تماس: ۰۹۳۵۳۳۹۶۱۹۵؛
- نزدیکترین مترو: ایستگاه منیریه (واقع در خط ۲ مترو تهران)، پس‌از خروج از آن با چند دقیقه پیاده‌روی یا استفاده از تاکسی می‌توانید به خانه مینایی برسید.
خانه شقاقی (عمارت کوشک)
این عمارت در سال ۱۳۱۰ خورشیدی توسط دکتر حسین شقاقی ساخته شد. این بنای ۱۶۰۰ مترمربعی در دوره پهلوی احداث شده، اما سبک معماری آن کاملاً الهام‌گرفته از دوره قاجار است. عمارت کوشک در سال ۱۳۷۵ به ثبت ملی رسید، اما با این‌حال امکان بازدید عمومی آزاد ندارد. عمارت کوشک شقاقی تهران را بخوانید تا بدانید چطور می‌توانید مجوزهای لازم برای بازدید از این بنا را دریافت کنید.
- نزدیکترین ایستگاه مترو: ایستگاه مترو فردوسی (واقع در خط ۴ متروی تهران) و با حدود ۱۰ دقیقه پیاده‌روی از طریق خیابان انقلاب و خیابان امیرسلیمانی، می‌توانید به این عمارت برسید.
آدرس خانه شقاقی (عمارت کوشک)
خیابان فردوسی، خیابان سروش‌الدین تقوی (کوشک)، نبش کوچه مهنا، پلاک ۳۱
خانه فاموری
این عمارت متعلق به دوره قاجار است که پس‌از مرمت، به کافه‌رستوران تبدیل شده و حیاط کوچک آن با حوض مرکزی، یکی از جذاب‌ترین بخش‌های مجموعه است. خانه فاموری در محدوده پل حافظ قرار دارد و ویژگی منحصربه‌فرد آن، تضاد کاربری‌اش با بافت تجاری منطقه است؛ زیرا خانه فاموری تنها کافه مستقر در یک خانه تاریخی در میان بورس فروشگاه‌های موبایل و لوازم الکترونیکی خیابان جمهوری است.
- ساعت بازدید: ۱۰:۰۰ تا ۲۳:۳۰؛
- هزینه بلیت: نیازی به خرید بلیت ورودی نیست و هزینه‌ها مربوط به سفارش در کافه است؛
- شماره تماس: ۰۲۱۶۶۷۰۱۴۲۸؛
- نزدیکترین مترو: ایستگاه‌های فردوسی و سعدی (در خط ۱) و همچنین ایستگاه تئاتر شهر (در تقاطع خط ۳ و ۴) و از این ایستگاه‌ها می‌توانید با تاکسی یا پیاده‌روی کوتاه به خیابان جمهوری برسید.
آدرس خانه فاموری
خیابان جمهوری، بین خیابان ولیعصر و حافظ، بعد از خیابان رم، کوچه گشتاسب، پلاک ۶ (انتهای کوچه)
خانههای قدیمی شمال تهران
برای علاقه‌مندانی که به‌دنبال خانه های تاریخی تهران در نیمه شمالی پایتخت هستند، گزینه‌های زیادی وجود دارد که در ادامه برترین آنها را معرفی خواهیم کرد:
عمارت عینالدوله (نگارخانه برگ)
این بنا در دهه ۱۲۶۰ شمسی توسط عینالدوله، از رجال نامدار قاجار، ساخته و در سال ۱۳۷۶ مرمت و ثبت ملی شد. در این مجموعه، یک عمارت کلاسیک، یک باغ بزرگ با درختان کهنسال و استخر وسیع و همچنین، نقاشی‌های دیواری تاریخی در فضایی واحد قرار گرفته‌اند که در نوع خود بی‌نظیر است و وجه تمایز این عمارت از دیگر خانه های تاریخی تهران محسوب میشود. درحال‌حاضر، عمارت عینالدوله بهعنوان نگارخانه برگ مورد استفاده قرار می‌گیرد که یکی از معتبرترین مراکز هنری شهر تهران است.
- ساعت بازدید: ۸:۰۰ تا ۱۶:۰۰ (جمعه‌ها تعطیل است)؛
- هزینه بلیت: رایگان (برای بازدید از محوطه و باغ)؛
- مدت زمان پیشنهادی: ۱ تا ۲ ساعت؛
- شماره تماس: ۰۲۱۲۲۹۶۹۷۴۱؛
- نزدیکترین مترو: ایستگاه حسین‌آباد در خط ۳ متروی تهران. پس‌از خروج از این ایستگاه می‌توانید با تاکسی یا پیاده‌روی کوتاه به‌سمت میدان هروی و خیابان وفامنش بروید.
آدرس عمارت عینالدوله (نگارخانه برگ)
پاسداران، میدان هروی، خیابان وفامنش، خیابان جمالی، پلاک ۱۷
خانه سیمین و جلال
خانه سیمین و جلال که پیش از این به آن پرداختیم، در محله دزاشیب تجریش قرار دارد و از نظر موقعیت جغرافیایی در شمال شهر واقع شده که باعث میشود جزو خانه های تاریخی تهران در این قسمت از شهر قرار بگیرد.
قبل از رفتن این نکات را بدانید!
برای تماشای خانه سیمین و جلال عجله نکنید؛ اتاق‌ها، کتاب‌ها و وسایل شخصی را با دقت ببینید و به جزئیات فضای خانه توجه کنید. بهتر است زمان بازدید را طوری انتخاب کنید که حداقل ۳۰ تا ۴۵ دقیقه برای گشتن در خانه وقت داشته باشید.
خانه دکتر حسابی
خانه دکتر حسابی در محله تجریش و خیابان مقصودبیک قرار دارد و پس‌از درگذشت دکتر محمود حسابی، به موزه‌ای برای نگهداری وسایل شخصی، اسناد و یادگارهای زندگی او تبدیل شد. ساخت این خانه ۴۰۰۰ متری که با فضای سبز و باغی وسیع احاطه شده، در سال ۱۳۱۰ شمسی پایان یافته و جذاب‌ترین بخش برای بازدیدکنندگان، تماشای کارگاه، آزمایشگاه و کتابخانه‌ای است که پروفسور حسابی برای پیشبرد نیازهای علمی خود شخصاً طراحی و به فضای اصلی عمارت اضافه کرده‌اند.
یکی از جذاب‌ترین بخش‌های این خانه، جزئیاتی است که از شیوه زندگی خانوادۀ حسابی روایت می‌کند؛ از جمله تغییرات معماری و اصلاحاتی که دکتر حسابی در فضای خانه ایجاد کرده بود تا رفت‌وآمد و زندگی برای همسر کم‌بینایش آسان‌تر شود. با خواندن درباره خانه موزه دکتر حسابی، می‌توانید بیشتر درباره معماری این خانه و بخش‌های مختلف آن بدانید.
- ساعت بازدید: فقط ۱۰:۰۰ تا ۱۲:۰۰ و ۱۴:۰۰ تا ۱۶:۰۰ (توصیه میشود پیش‌از مراجعه حتماً تلفنی هماهنگ کنید)؛
- هزینه بلیت: ۳۰٬۰۰۰ تومان؛
- شماره تماس: ۰۲۱۲۲۲۳۱۶۷۶ یا ۰۲۱۲۲۲۰۲۰۰۶؛
- نزدیکترین مترو: ایستگاه تجریش (در خط ۱ مترو تهران)، فاصله این ایستگاه تا موزه حدود یک کیلومتر است که می‌توانید آن را با پیاده‌روی ۱۵ دقیقه‌ای یا تاکسی‌های میدان تجریش طی کنید.
آدرس خانه دکتر حسابی
میدان تجریش، خیابان مقصودبیک (دربندی)، چهارراه حسابی، خیابان دکتر حسابی، پلاک ۴۷
برنامه بازدید یک‌روزه از خانه های تاریخی تهران
اگر قصد دارید در یک روز از چند خانه تاریخی بازدید کنید، مسیر بافت قدیم عودلاجان و بهارستان بهترین انتخاب است. پیشنهاد ما این است که ابتدا با مترو به ایستگاه ملت بروید و صبح را در عمارت مسعودیه بگذرانید. حتی می‌توانید ناهار را کافه قجری میل کنید. سپس با حدود یک ربع پیاده‌روی به خانه موتمنالاطبا در پامنار بروید.
پس‌از کمی استراحت و گشت‌وگذار در بافت قدیم عودلاجان از خانه سلطان بیگم و عمارت زیبای آن دیدن کنید و برنامه بازدید خود را در خانه دبیرالملک و خانه کاظمی که در فاصله کوتاهی از یکدیگر در محله امامزاده یحیی قرار دارند، به پایان برسانید.
اگر برای تور تهران‌گردی به پایتخت می‌آیید و می‌خواهید دسترسی راحت‌تری به خانه موزه‌های تهران داشته باشید، با اجاره اقامتگاه در تهران می‌توانید از لحظات سفر خود نهایت لذت را ببرید.
خانههای قدیمی تهران که کافه شدهاند
اگر دوست دارید در فضای خانه های تاریخی تهران امکان استراحت و صرف غذا و نوشیدنی داشته باشید، در جدول زیر معروف‌ترین خانههایی را که کافه فعال دارند، معرفی کرده‌ایم:
| نام خانه | محله | نوع کاربری فعلی |
|---|---|---|
| خانه فاموری | خیابان جمهوری | کافه‌رستوران در حیاط قاجاری با صندلی‌های لهستانی |
| تماشاگه زمان | زعفرانیه | کافه ریبار با فضای باز بزرگ در حیاط عمارت آبی‌رنگ |
| عمارت مسعودیه | بهارستان | کافه قجری در یکی از ساختمان‌های جانبی مجموعه |
| خانه گدار | انقلاب | کافه‌رستوران مستقر در بنای طراحی‌شده توسط آندره گدار |
نوشیدن قهوه در کافه عمارت مسعودیه با شیشه‌های رنگی قجری یا نشستن در حیاط سایه‌دار خانه فاموری، تجربه قرار گرفتن در معماری یک قرن پیش را برای شما ملموس‌تر می‌کند.
خانههای قدیمی تهران برای عکاسی
فضای بصری این خانه های تاریخی تهران، لوکیشن‌های بی‌نظیری برای عکاسی فراهم می‌کنند:
- خانه موتمنالاطبا: بهدلیل پنجره‌های چوبی آبی‌فیروزه‌ای و امکان اجاره لباس‌های قاجاری برای ثبت عکس‌های تاریخی، بهترین گزینه است؛
- تماشاگه زمان: نمای گچ‌بری‌شده آبی‌رنگ عمارت در میان باغ، تضاد رنگی فوق‌العاده‌ای برای عکاسی ایجاد می‌کند؛
- خانه موزه مقدم: حیاط این خانه امکان ثبت معماری ایرانی (حوض و شمعدانی) و معماری اروپایی (ستون‌های سنگی) را در یک قاب مشترک به عکاس می‌دهد؛
- عمارت عینالدوله: ترکیب باغ، استخر بزرگ و نمای کلاسیک بالکن عمارت برای عکاسی پرتره بسیار مناسب است (عکاسی تجاری نیازمند هماهنگی است).
سخن پایانی
بازدید از خانه های تاریخی تهران فرصتی است تا مسیر توسعه پایتخت و سبک زندگی نسل‌های پیشین را از نزدیک لمس کنید و برای چند ساعت از هیاهوی زندگی مدرن شهری فاصله بگیرید. اگر از شهرهای دیگر مهمان پایتخت هستید یا قصد دارید چند روزی را با خیالی آسوده به تهران‌گردی اختصاص دهید، می‌توانید با ورود به پلتفرم اتاقک، به‌راحتی و در کوتاه‌ترین زمان ممکن، اقدام به اجاره آپارتمان در تهران کنید و از لحظات سفر خود نهایت لذت را ببرید.
قدیمیترین خانه تاریخی تهران کدام است؟
از میان خانههای پابرجا، خانههای محدوده عودلاجان مانند خانه سلطان بیگم با قدمت حدود ۲۰۰ سال، جزو قدیمیترین عمارتهای مسکونی باقیمانده محسوب میشوند.
داخل خانه موزه مقدم چه چیزهایی وجود دارد؟
در این عمارت مجموعهای از پارچههای تاریخی، چپق و قلیان، سفالینههای ارزشمند، سکههای قدیمی و کاشیهای نفیس دوره زندیه و قاجار در کنار معماری تلفیقی ایرانی-اروپایی قرار دارد.
خانه های تاریخی تهران برای عکاسی کدامند؟
خانه موتمنالاطبا (بهدلیل امکان استفاده از لباس قاجاری)، تماشاگه زمان (نمای آبی) و خانه موزه مقدم، بهترین لوکیشنها برای عکاسی هستند.
بهترین مسیر بازدید یک‌روزه چیست؟
محدوده بهارستان و عودلاجان، شامل بازدید از عمارت مسعودیه، خانه موتمنالاطبا، خانه سلطان بیگم، خانه کاظمی و دبیرالملک.
هزینه بازدید از خانه های تاریخی تهران چقدر است؟
ورودی بازدید خانهها متفاوت است؛ خانههایی مثل کاظمی، مینایی و سلطان بیگم رایگان هستند و ورودی سایر موزهها بین ۲۰ تا ۱۰۰ الی ۲۰۰ هزار تومان متغیر است.
خانههای تاریخی شمال تهران کدامند؟
عمارت عینالدوله در پاسداران، خانه سیمین و جلال در دزاشیب، تماشاگه زمان در زعفرانیه و خانه دکتر حسابی در تجریش، مهمترین خانههای شمال پایتخت هستند.
کدام خانهها کافه دارند؟
خانه فاموری، تماشاگه زمان (کافه ریبار)، خانه گدار و عمارت مسعودیه، کافه‌رستوران فعال در محوطه خود دارند.
آیا برای بازدید از خانههای تاریخی باید هماهنگ کرد؟
برای بعضی خانهها بله! بازدید از خانه شقاقی (عمارت کوشک) نیازمند مجوز رسمی از میراث فرهنگی است و برای خانههای سیمین و جلال و دکتر حسابی هم هماهنگی قبلی تلفنی توصیه میشود.
کدام خانهها در سریالها و فیلمهای مشهور استفاده شدهاند؟
خانه موتمنالاطبا مهمترین عمارت در این زمینه است که بهعنوان لوکیشن اصلی سریال شهرزاد استفاده شد.
نزدیکترین ایستگاه مترو هر خانه کجاست؟
برای عمارت مسعودیه و موتمنالاطبا (ایستگاه بهارستان)، خانه مقدم (ایستگاه حسنآباد)، خانه کاظمی (ایستگاه ۱۵ خرداد) و برای خانههای شمال تهران، مانند زمان، دکتر حسابی و سیمین و جلال (ایستگاه تجریش) در دسترس است.
یک دیدگاه
یعنی آقای حسین خداداد چرا از ایران مهاجرت کرده؟!